Uit de FIDE

Genna Sosonko vertelde dat hij tijdens de olympiade in Istanbul praatte met Boris Gulko en dat FIDE-president Iljoemzjinov op hen afkwam. Gulko barstte meteen emotioneel los. Hoe haalde Iljoemzjinov het in zijn hoofd om voor te schrijven dat een schaakpartij in de toekomst nog maar twee uur zou mogen duren? Het spel zou vermoord worden als denken verboden was.

Gulko haalde de reuzen uit het verleden aan; Lasker, Capablanca en Aljechin, die zich zouden omdraaien in hun graf als ze zouden weten hoe hun spel verkwanseld werd aan de commercie en de televisie, maar het maakte geen indruk op Iljoemzjinov.

Die vertelde dat het kampioenschap van zijn landje Kalmukkië al volgens de nieuwe regels gespeeld was. ,,Onze experts zijn tot de conclusie gekomen dat het spelpeil heel hoog lag.''

Onze experts! Zelden heeft het woord expert zo sinister geklonken.

Iljoemzjinov voegde er nog aan toe dat hij niemand iets af wilde nemen. ,,Als u zo gehecht bent aan dat langzame schaak kunt u dat gewoon thuis blijven doen, wij leggen u daarbij niets in de weg.''

Wat zullen we verliezen als het tempo zo drastisch versneld wordt? In de eerste plaats een gevoel, een genot. Het genot van het nadenken en het verzinken in de problemen die een stelling kan bieden.

En als we partijen naspelen zullen we niet meer verbluft en verrukt worden door diepzinnige en originele ideeën, want die zullen er niet meer zijn.

We zullen een literatuur verliezen. Openingsboeken zullen nog steeds geschreven worden, maar de mooiste boeken, partijverzamelingen van grote meesters, door henzelf geanalyseerd – dat zal voorbij zijn.

Het heeft weinig zin om rapidpartijen diepzinnig te analyseren. Een analyse hoort de problemen die zich aan het bord voordeden te verhelderen. Als de spelers tijdens hun partij geen benul hadden van die problemen, wordt de analyse een kunstmatige bezigheid waar de aardigheid gauw af zal zijn.

Voorzitter Hamers van de KNSB ziet het niet zo somber in. Hij beschouwt het als een raar ideetje van Iljoemzjinov waar we misschien niets meer van zullen horen. Net zoals een jaar geleden met de dopingcontroles kan hij niet goed geloven dat het echt gemeend is en dat pleit voor hem. Toch is het zo dat de meeste ideetjes van Iljoemzjinov werkelijkheid zijn geworden, en het is ook zo dat een luchthartige houding van `het zal wel loslopen' niet erg weerbaar maakt. Ik vind dat we de FIDE moeten verlaten nu die een ware moordaanslag op het schaken beraamt.

Hier zijn nog twee partijen uit New Delhi. Om mijn taalkundige beschouwingen nog even te vervolgen, ik heb begrepen dat er binnen deze krant een richtingenstrijd woedt tussen de aanhangers van Grisjtsjoek en anderen die hem liever tot Grisjoek zouden vereenvoudigen. In alle gemoedsrust wacht ik af wie er wint.

Je zou kunnen zeggen dat de kluwen sjtsj een Nederlander niet echt behulpzaam is bij de juiste uitspraak, maar aan de andere kant, het ziet er wel prettig ouderwets uit. Zoals sommige Duitsers nog steeds af en toe koffie van gemalen muizenkeutels drinken als herinnering aan de oude tijd van de DDR, zo doet Grisjtsjoek mij wegdromen naar de tijd van Chroesjtsjov en de Cuba-crisis, toen we dachten in nucleaire rook op te gaan en het wonderwel overleefden.

Wit Grisjtsjoek-zwart Shirov, halve finale, tweede partij

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. f2-f3 Dd8-b6 7. Pd4-b3 Pb8-c6 8. Dd1-e2 e7-e6 9. Lc1-e3 Db6-c7 10. g2-g4 b7-b5 11. 0-0-0 Magem, de Spaanse secondant van Shirov in New Delhi, heeft hier tegen Judit Polgar eens 11. Dg2 gespeeld, maar wat Grisjtsjoek doet is natuurlijker. 11...Lc8-b7 12. h2-h4 Ta8-c8 13. Kc1-b1 Pf6-d7 14. Th1-g1 Pc6-e5 15. De2-f2 b5-b4 16. Pc3-a4 Pe5xf3

Zou wit dat hebben zien aankomen? In ieder geval geeft hij geen krimp. 17. Df2xf3 Dc7-c6 18. Pa4-c5 Het stuk was niet te redden, want na 18. Pa5 wint zwart met 18...Dxc2+ 19. Ka1 Lxe4 18...Pd7xc5 Het paard had hij beter niet kunnen ruilen, omdat het invloed op het belangrijke veld c4 kon uitoefenen. Sterker was meteen 18...dxc5 19. Le3xc5 d6xc5 20. Pb3-a5 Dc6-c7 20...Dxe4 zou na 21. Df2 riskant zijn omdat nieuwe aanvalslijnen voor wit geopend worden. 21. Pa5xb7 Dc7xb7 22. Lf1-c4 Zwarts pluspion speelt geen rol en wit heeft aanvalskansen. 22...Lf8-e7 23. Df3-e2 Db7-c6 24. g4-g5 0-0 25. h4-h5 Tc8-d8 26. g5-g6 Td8xd1+ 27. Tg1xd1 f7xg6 28. h5xg6 Tf8-f4 Een vreselijke blunder die een volle toren kost. Het beste was 28...hxg6 29. Dg4 Tf6, ook al heeft wit gevaarlijke aanval voor zijn twee pionnen. 29. De2-h2 Zwart gaf op. Na 29...Th4 30. Db8+ Lf8 31. Tf1 Dd6 32. Txf8+ Dxf8 33. Lxe6+ gaat hij mat.

Wit Grisjtsjoek-zwart Ehlvest, vierde ronde, tweede partij

1. e2-e4 c7-c6 2. d2-d4 d7-d5 3. e4-e5 Lc8-f5 4. Pb1-c3 e7-e6 5. g2-g4 Lf5-g6 6. Pg1-e2 c6-c5 7. h2-h4 h7-h5 8. Pe2-f4 Pb8-c6 9. Pf4xg6 f7xg6 10. Pc3-e2 c5xd4 11. Pe2xd4 Ke8-d7 Een nieuwe zet, sterker dan het makke 11...Pxd4, waarna wit beter staat. 12. Lf1-h3 Dd8-b6 13. c2-c3 Zwart moet wel grote gevaren doorstaan. Shipov gaf de variant 13. Pxe6?! Db4+ 14. Kf1 Kxe6 15. gxh5+ Kxe5 en de koning lijkt midden in het veld te overleven. 13...Pc6xd4 14. c3xd4 h5xg4 15. Dd1xg4 Pg8-e7 16. 0-0 Pe7-f5 17. Dg4xg6 Pf5xh4 18. Dg6-f7+ Lf8-e7 19. Lc1-g5 Ta8-e8 20. Ta1-c1 Th8-f8

21. Lh3xe6+ Hij moest wel. 21...Db6xe6 22. Tc1-c7+ Kd7xc7 23. Df7xe6 Le7xg5 24. De6-d6+ Kc7-c8 25. e5-e6 Ph4-f3+ 26. Kg1-g2 Pf3xd4 27. f2-f4 Lg5-e7 Dit leidt tot een remise door eeuwig schaak die zwart kon verhinderen met 27...Ld8. Na 28. Tc1+ Pc6 29. Txc6+ bxc6 30. Dxc6+ Lb6 31. a4 Txe6 a5 Td8 staat zwart dan beter. Wit heeft andere mogelijkheden waarna het onduidelijk blijft. 28. Tf1-c1+ Pd4-c6 29. Tc1xc6+ b7xc6 30. Dd6xc6+ Kc8-b8 31. Dc6-b5+ Kb8-c7 32. Db5-a5+ Kc7-b8 33. Da5-b5+ Kb8-c7 34. Db5-a5+ Kc7-b8 Remise