KÈN NET

De Fryske Akademy verzet zich fel tegen het opheffen van de volwaardige opleiding Fries door de Universiteit van Amsterdam. Directeur L. Jansma zegt vanuit Leeuwarden zich niet bij het Amsterdamse besluit te zullen neerleggen. ``Dit kan echt niet. Amsterdam maakt er een prestigestrijd van. Zonodig nemen we juridische stappen.'' De Fryske Akademy betaalt het grootste deel van de kosten van Amsterdamse opleiding Fries.

Het besluit om Fries te Amsterdam op te heffen maakt deel uit van een akkoord dat de letterenfaculteiten van de universiteiten van Amsterdam en Groningen hebben gesloten. Het betreft een uitruil van Fries en Nieuwgrieks, twee kleine opleidingen die nu nog aan beide universiteiten bestaan. Groningen stoot Nieuwgrieks af en Amsterdam Fries, zodat er twee `unica' overblijven: Fries in Groningen en Nieuwgrieks in Amsterdam. Het afstoten van Fries levert Amsterdam een besparing op van circa 100.000 gulden.

Vooral het schrappen van Fries in Amsterdam roept heftige protesten op. Deze doctoraalopleiding is vijf jaar geleden van start gegaan en kreeg vorig jaar van een visitatiecommissie het predikaat `redelijk goed' – hetzelfde als Fries in Groningen. Ook de bijzondere leerstoel Fries is door de UvA vorig jaar met vijf jaar verlengd. Jansma: ``Van der Toorn, de decaan van de faculteit der geesteswetenschappen, heeft toen nog een juichende brief naar het College van Bestuur geschreven. Maar vier maanden later bleek hij ineens van het Fries af te willen. En dat terwijl de Fryske Akademy het merendeel van de kosten van de opleiding draagt.''

Van der Toorn motiveert het besluit om Fries aan de UvA op te heffen met de noodzaak opleidingen efficiënt in te richten. ``Bij kleine opleidingen, die weinig studenten trekken, moeten we als letterenfaculteiten in Nederland ons afvragen of bij meerdere vestigingen sluiting op de ene plek geen krachtiger opleiding elders kan opleveren. Bij Fries denk ik dat één sterke opleiding, en wel in Groningen, veel beter functioneert dan de twee halfgoede die we nu in Nederland hebben. In de vijf jaar dat de UvA een doctoraalopleiding Fries in huis heeft, heeft zich één student gemeld die nooit is afgestudeerd. Overigens staat het continueren van de leerstoel geheel los van het overeind houden van een volledige opleiding.''

P. Breuker, bijzonder hoogleraar Fries in Amsterdam, betwist dat zich in al die jaren maar één student heeft gemeld. ``Eén student is bijna klaar, er is er net een begonnen en volgend jaar komen er weer twee. Daarnaast begeleiden mijn collega Gorter en ik zo'n acht promovendi. De opleidingen in Groningen en Amsterdam verschillen in specialisaties: de ene legt de nadruk op taalkunde, de ander concentreert zich op letterkunde en sociolinguïstiek. Verder vind ik dat Fries tweede rijkstaal ook in de Randstad als opleiding aangeboden behoort te worden. De taal staat niet apart: in Amsterdam is de studie van het Fries verweven met Europese geschiedenis en historische letterkunde.''