Christogram naschrift

Nog een voorbeeld. Wie de website van het British Museum bezoekt en doorklikt naar de Romeinse afdeling, stuit al gauw op de afbeelding van iemand geplaatst voor een Chi-Rho-teken. De bijgegeven datering vermeldt: 2e eeuw na Christus. Dr. C.M. Johns, conservator van de Romeinse afdeling aan het British Museum, stelt daarover: ``Het probleem is dat Chi en Rho gewoon twee letters uit het Griekse alfabet zijn. Inderdaad ook de eerste twee van het woord Christus, maar net zo goed van bijvoorbeeld `chronos', wat tijd betekent. Wil je dus het voorkomen van Chi-Rho-tekens kunnen koppelen aan de aanwezigheid van christenen, dan moet je meer bewijzen van aanwezig christendom aandragen dan alleen dat symbool. De voorwerpen in onze collectie waarop dit symbool voorkomt en die aan deze voorwaarde voldoen, stammen allemaal uit de tijd na Constantijn.'

Wat de Nijmeegse Chi-Rho-vondsten betreft kan ik verwijzen naar de bestendigheid van de gemeenschap die het teken gebruikte, de combinatie met kruizen en het gestileerde visje en de veranderende grafgewoonte (gewijzigde oriëntatie en het achterwege laten van grafgiften). Ze lijken dus in ieder geval gedeeltelijk aan dit criterium te voldoen. En voor het overige: de onderzoekers erkennen in het slot van mijn artikel de mogelijkheid dat er `missers' in hun verhaal zitten. Zo hoort het ook.