Poetin en Bush

GEORGE W. BUSH heeft van zijn aanstaande collega Vladimir Poetin een paradoxaal welkomstcadeau gekregen. Op de dag dat Bush jr. wakker werd als president-elect stoofde Poetin hem twee kooltjes. Poetin arriveerde die morgen op Cuba. Voor het eerst sinds de Koude Oorlog was een Russische leider weer eens in Havana op bezoek bij Castro. In Moskou verleende hij intussen gratie aan de Amerikaanse zakenman Pope, die een week eerder achter gesloten deuren tot 20 jaar was veroordeeld wegens spionage. De boodschap was duidelijk: wij Russen hebben iets te zoeken in jullie achtertuin, maar doen als grootmacht niet moeilijk over jullie spionnen.

In eigen land gedroeg Poetin zich net zo dubbelzinnig. De autoriteiten toonden zich tevreden over de arrestatie in Spanje van mediamagnaat Goesinksi. Rusland verdenkt hem van fraude en had via Interpol een opsporingsbevel verspreid tegen de `oligarch' die de belangrijkste oppositionele media beheerst. Tegelijkertijd seponeerde de procureur-generaal in Moskou de zaak tegen topambtenaar Borodin, onder Jeltsin de hoofdboekhouder van het Kremlin, die door de Zwitserse justitie eveneens wegens fraude wordt gezocht. Ook in deze gevallen was het signaal eenduidig: wij doppen onze eigen boontjes.

Met deze twee dubbelslagen etaleert Poetin zijn verlangen naar rehabilitatie van Rusland op het internationale toneel. De reis naar Cuba is op het eerste gezicht niet meer dan een speelse provocatie, niet alleen aan het adres van de Verenigde Staten, maar ook in de richting van de eigen bevolking. In de ogen van veel Russen – niet alleen in die van Westers georiënteerde Russen – waren de banden met Havana het symbool van de geldverslindende expansiedrift van de voormalige Sovjet-Unie. Sinds 1991 is de handel tussen Cuba en Rusland dan ook afgenomen van vier naar nog geen miljard dollar per jaar.

OP HET TWEEDE gezicht is er echter meer aan de hand. De kurk van de Russische economie drijft op de uitvoer van gas, olie en andere natuurlijke hulpbronnen. Die basis is te smal, temeer omdat de binnenlandse industrie ook last heeft van de hoge energieprijzen op de wereldmarkt. Poetin moet dus op zoek naar andere exportproducten. Zoals wapens. De Russische wapenindustrie levert hoogontwikkelde landen te weinig, maar voor staten op een lager niveau is de verhouding tussen prijs en kwaliteit zeer aantrekkelijk. Onlangs heeft Poetin daarom de twee grootste wapenbedrijven laten fuseren tot één gigant.

Het bezoek aan Cuba is niet louter politiek, maar ook economisch van aard. Na zijn reizen door Azië wil Poetin een bruggenhoofd slaan naar Latijns Amerika.