Graag bloemen en bezoek

Epigonisme heet het grootste compliment te zijn. Maar niet met elk compliment ben je even blij. Shakespeare heeft onlangs voor twee auteurs als inspiratiebron gediend, maar de resultaten zijn zeer verschillend.

Barbara Trapido (Zuid-Afrika, Engeland) heeft De Jongleurs (Juggling) losjes gebaseerd op Shakespeare's Midzomernachtdroom en dit stuk in een moeite door gefacelift. Zoals wel vaker bij dit soort operaties, is de verjonging vooral oppervlakkig en heeft de patiënt sterk ingeboet aan uitdrukkingskracht.

De Jongleurs doet wat virtuositeit betreft zijn naam alle eer aan. In een wervelende mise-en-scène worden talloze personages opgevoerd, die uiteindelijk allemaal, maar dan ook allemaal, een of andere band met elkaar blijken te hebben. Het verhaal drijft op allerlei verwikkelingen en persoonsverwisselingen, maar beklijft niet door het ontbreken van interessante karakters of intrigerende problemen. Trapido vormt een bijna atletische leesuitdaging voor diegenen die zich als Shakespeare-kenner beschouwen en zich kunnen amuseren met het plaatsen van alle citaten. Komieken laten geen kans onbenut om erop te wijzen dat het veel makkelijker is om mensen aan het lachen dan aan het huilen te krijgen. Ook Trapido laat een van haar personages parmantig verklaren dat de komedies van Shakespeare beter zijn dan de tragedies `omdat de personages overleven'. Het is allemaal bijzonder knap, maar je blijft achter met een wat onvoldaan gevoel. En erger dan dat: ik heb niet een keer gelachen.

Ook Romeo en Julie (onduidelijk is waarom de uitgever de oorspronkelijke titel Julie en Romeo meende te moeten omkeren) van de Amerikaanse Jeanne Ray is geschreven met een stevige knipoog naar Shakespeare. Jeanne Ray, die op de achterflap wordt aangekondigd als `de moeder van de romanschrijfster Ann Pratchett', slaat echter al snel haar eigen weg in en maakt van Romeo en Julie helemaal haar eigen verhaal.

Twee zestigers, die alletwee een bloemenzaak hebben, worden tijdens een seminar voor kwijnende middenstanders verliefd op elkaar. Hun families bevechten elkaar al generaties lang in een bittere vete, waarvan niemand nog lijkt te weten waarom die ooit begonnen is. Met subtiele humor beschrijft Ray hoe Julie en Romeo zich moeten gedragen als twee stiekeme tieners om zich aan de controlerende blikken van hun kinderen te onttrekken. Hun gezoek naar een plaats om de liefde te bedrijven is hilarisch. Nergens is ruimte, want hun alomtegenwoordige kinderen wonen zowel bij hem als bij haar in en werken bovendien ook nog bij hen in de zaak.

Romeo en Julie is zowel een geslaagde romantische komedie als een milde kritiek op kinderen die blijven verwachten dat hun ouders hun hele leven lang voor hen klaarstaan en zonder morren de laatste kruimeltjes van hun eigen leven opofferen. Misschien kan Ann Pratchett op de flap van haar volgende boek vermelden dat ze de dochter van Jeanne Ray is?

Barbara Trapido: De Jongleurs (Juggling). Uit het Engels vertaald door Kathleen Rutten.

De Geus, 349 blz. ƒ49,90 (geb.)

Jeanne Ray: Romeo en Julie (Julie and Romeo). Uit het Engels vertaald door Marga van den Herik.

Archipel, 208 blz. ƒ29,95

    • Diana Comijs