Genetische code onkruidje ontrafeld

Een team van 114 Amerikaanse, Europese en Japanse wetenschappers heeft de volledige volgorde van de genetische code van een plant vastgesteld.

Het betreft een onooglijk onkruidje: de zandraket Arabidopsis thaliana. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Nature. Er is negen jaar aan gewerkt.

Met de genetische kaart van een plant in handen hopen wetenschappers nieuwe nuttige genen te identificeren die de genetische manipulatie van landbouwgewassen kan bevorderen. Maar ook de klassieke veredeling kan van de nieuwe kennis profiteren, doordat veredelaars dan direct op de gewenste genen kunnen selecteren in plaats van alleen op uiterlijke kenmerken. Aan de ontrafeling leverde ook de Wageningse groep van bioinformaticus Willem Stiekema een bijdrage. Zij konden twee procent van het Arabidopsisgenoom op hun naam schrijven. ,,Het zal niet bij Arabidopsis blijven'', voorspelt Stiekema, ,,Probleem is echter wel dat andere plantengenomen veel omvangrijker en complexer zijn; dat van tarwe is bijvoorbeeld duizend keer zo groot.''

Arabidopsis telt slechts 125 miljoen basenparen (letters van de genetische code). Deze overzichtelijke omvang is dan ook de voornaamste reden dat genetici dit plantje als modelplant hebben gekozen.

Van bijna tien procent van de 25.500 genen van de zandraket hebben wetenschappers de functie vastgesteld, van tweederde hebben zij een vermoeden. Net als bij het humane genoom geldt dat met de vaststelling van de volgorde van de genetische code nu het grote werk van functiebepaling staat te wachten.

Waarschijnlijk zal rijst de volgende plant zijn die volledig in kaart wordt gebracht. Naar verwachting zal dat onderzoek voltooid zijn in 2004.