Frans Derks: uitsmijter of vredesduif

Frans Derks wist gisteravond alle schijnwerpers op zich gericht in de arbitragezaak van de KNVB. Hij zal een scheidsrechter nooit meer voor flapdrol uitmaken. Arbiter Schaap voelde zich met de dood bedreigd.

Frans Derks is niet agressief, maar wel emotioneel, verklaart hij tegenover de arbitragecommissie van de KNVB. Het zelfportret wordt vlak voor de zitting door de hoofdpersoon treffend geïllustreerd. Als de oud-scheidsrechter in de ontvangsthal tevergeefs een hand uitsteekt naar zijn oud-collega Peter Gans, krijgt de huidige voorzitter van de scheidsrechterscommissie de volle laag. ,,Sodemieter op'', roept Derks. Gans is wel wat gewend. Als arbiter kreeg hij in de jaren zeventig een sneer van Willem van Hanegem: ,,Jij haalt de kerst niet.''

Scheidsrechter Schaap is ook vaak geassocieerd met dierennamen. Vorige maand werd hij met hem onbekende teksten geconfronteerd. Voorzitter Derks van Dordrecht '90 uitte zijn ongenoegen over de arbitrage in woord en gebaar. Hij bestormde de kleedkamer, zwaaide met zijn armen en sprak volgens verschillende getuigen de volgende woorden: ,,Je fluit als een flapdrol. Ik weet je te vinden. Ik knoop je op. Ik zorg ervoor dat je komt te hangen.''

Schaap voelde zich ,,bedreigd en beledigd door het intimiderende taalgebruik'' van Derks. De scheidsrechter was `enorm' uit zijn concentratie gebracht en besloot de wedstrijd te staken. Hij maakte de zaak aanhangig bij de arbitragecommissie van de KNVB. Een primeur voor de voetbalbond, die tot dusverre alleen te maken had met wangedrag van spelers, trainers of supporters. ,,Meneer Derks heeft gehandeld in strijd met de belangen van het betaalde voetbal'', concludeert de aanklager van de KNVB. Hij eist een onvoorwaardelijke geldboete van vijfduizend gulden en een voorwaardelijke ontzegging van het voorzitterschap gedurende zes maanden, met een proeftijd van een jaar. De arbitragecommissie doet binnen twee weken uitspraak.

Schaap wordt in zijn aanklacht gesteund door zijn assistent-scheidsrechters die zich tijdens het incident in dezelfde ruimte bevonden. Eén grensrechter wist Derks met zachte hand uit de kleedkamer te verwijderen. Volgens de boosdoener zijn scheidsrechters altijd solidair met elkaar en zijn de getuigen daarom niet objectief in hun waarneming. ,,Het gelijkzetten van alle klokken is usance'', meent Derks. ,,Ik ben niet zo hypocriet en heb geen getuigen nodig om mij te verweren. Hoewel ik zo zeven man had kunnen aanwijzen.''

Trainer Jan de Jonge van de bezoekende club Emmen treedt deze avond wél als getuige op. ,,Ik hoorde in onze kleedkamer door de muren heen zeer emotionele geluiden en ben daar enorm van geschrokken. Er hing een intimiderende sfeer. Ik heb mijn spelers gewaarschuwd voor een zeer aparte tweede helft. Niet wetende dat de wedstrijd gestaakt zou worden'', zegt De Jonge tegenover de arbitragecommissie. Net als Schaap besluit hij de hoorzitting na zijn verklaring meteen te verlaten.

Derks zit gedurende anderhalf uur op het puntje van zijn stoel. Met zijn gebruinde gezicht, geblondeerde haar en felgekleurde sjaal beantwoordt hij niet aan de persoonsgegevens die voor de zitting worden uitgesproken. De flamboyante Brabander is zeventig jaar oud en zestig jaar lid van de KNVB. Als scheidsrechter liep hij in een ultrakort sportbroekje te paraderen over het veld. Hij was een persoonlijkheid die ,,geen kaarten nodig had om zijn gezag te laten gelden''.

Als voorzitter van Dordrecht '90 fulmineert hij al jaren tegen de arbitrage. ,,Het zijn untouchables. Ze zijn vervreemd van het voetbal. Door al die gele en rode kaarten zijn er geen deugnietjes meer op het veld. Geen types als Israel en Laseroms die in mijn tijd nog wel eens te keer wilden gaan. De arbitrage is ver beneden peil. Ik vind met mijn kritiek nota bene gehoor bij het sectiebestuur dat ook bezorgd is om het niveau van de scheidsrechters. Tegen Emmen was de maat vol'', verklaart Derks zijn reactie op 25 november.

Volgens zijn advocaat is sprake van een machtsspel tussen Derks en het huidige arbitersgilde. ,,Er staat veel prestige op het spel. Deze lichting scheidsrechters irriteert zich geweldig aan de gefundeerde kritiek van mijn cliënt. Meneer Schaap voelde zich in zijn eer aangetast. Dat verklaart zijn reactie'', verklaart de raadsman die het voorval in de kleedkamer bagatelliseert. ,,Het is niet meer dan een vervelend incident, waarvoor mijn cliënt spijt betuigt. Hij is echt geen uitsmijter met tatoeages.''

Derks zegt dat hij Schaap alleen in relatie heeft gebracht met een flapdrol en verdient ,,een flinke draai om de oren''. Maar Derks heeft naar eigen ,,nooit met deuren gesmeten'' en zeker niemand met de dood bedreigd, zoals Schaap beweert. ,,Ik houd niet van leugens'', reageert Derks op de aantijging. ,,Ik houd ook niet van wildwestverhalen. Ik ben een vrolijk en vredelievend mens. Ik kreeg als scheidsrechter in minstens veertig wedstrijden opmerkingen naar mijn hoofd geslingerd die veel erger waren. Dacht je dat ik daarvoor een wedstrijd staakte? Kom nou toch.''

om mijn oren'