De Voorstelling

Nog gauw voor het weekend naar het Stedelijk Museum gesneld voor de expositie De Voorstelling van gastconservator koningin Beatrix. Als straks de autobussen uit Apeldoorn en Vaals arriveren, zal het dringen worden. Voor een doordeweekse dag was het gisteren al opmerkelijk druk. Het waren vooral vrouwen met een gemiddelde leeftijd die de vijftig royaal voorbij was.

Het heeft iets vertederends: de provinciale bourgeoisie die in de kunsttempel van Fuchs opeens het roer heeft overgenomen van de snobistische beau monde uit de hoofdstad.

Maar zal men tevreden terugkeren naar Apeldoorn en Vaals?

Daar durf ik nog geen vergif op in te nemen. Mijn eerste, voorzichtige indruk is dat de nieuwsgierigheid aan het begin groter is dan de voldoening na afloop. Ik zag hoe bezoekers zich in de eerste zalen nog gretig volzogen met indrukken om vervolgens met gezwinde pas de tweede helft van het parcours te nemen. Te veel abstractie mat kennelijk af.

,,Ik vind het moeilijk om dit allemaal mooi te vinden'', zei een vrouw die met een paar vriendinnen was neergezegen in een van die zaaltjes, waar de Cobra-jongens onder leiding van Corneille luidruchtig om aandacht vroegen.

,,Er is wel goed over nagedacht'', troostte een vriendin – een dooddoener die elke museumbezoeker in voorraad zou moeten hebben in tijden van tegenspoed.

Maar misschien was het projectie, en werd er in de autobus naar huis wel degelijk druk nagepraat over de manier waarop het werk van Ger Lataster zich verhoudt tot dat van Armando.

Zelf voelde ik immers een lichte teleurstelling groeien naarmate ik verder doordrong in de koninklijke voorkeur. Ik begon heimelijk te verlangen naar een mooi portret, een beklemmend landschap, een ontroerend stilleven ter afwisseling van de Voltens, de Dibbetsen en de Birza's. Maar mijn smaak was weer eens te conventioneel, en ik moest zelfs met geweld reactionaire impulsen onderdrukken bij de aanblik van wéér een Appel. (Hoe komt het toch dat ik Appel steeds lelijker ga vinden?)

De Voorstelling van de koningin mist voor mij een ziel, een overtuiging, een visie, of hoe je het ook noemen wilt. We waren daar al een beetje voor gewaarschuwd dankzij het interview dat Lien Heyting met haar maakte en waarin ze zei: ,,Ik sta achter alles wat er getoond wordt, maar dat betekent niet dat mijn persoonlijke voorkeur altijd de doorslag gaf. (...) Er zijn kunstenaars van wie het werk me minder aanspreekt, maar van wie ik inzag dat ze niet mochten ontbreken.''

Die inschikkelijkheid van de koningin voel je te vaak. Alsof er steeds een échte conservator achter haar heeft gestaan om haar in te fluisteren: ,,Maar majesteit, u vergeet toch niet Har Sanders en Marc Mulders?''

Erotiek is ook ver te zoeken op De Voorstelling, maar daar hebben we gelukkig nog Willem-Alexander voor.