`Schuldig' van Serviër bij tribunaal deel afspraak

De Bosnische Serviër Stevan Todorovic, die zich gisteren voor het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag verrassend schuldig verklaarde aan `etnische zuivering' tijdens de Bosnische oorlog, heeft afgezien van potentieel uiterst pijnlijke beschuldigingen jegens de VN-vredesmacht in Bosnië. In ruil zullen de aanklagers tegen hem niet meer dan maximaal twaalf jaar gevangenisstraf eisen.

Todorovic, tijdens de oorlog politiechef in Bosanski Šamac in het noorden van Bosnië, is ingegaan op een afspraak met de aanklagers, die een lange reeks aanklachten tegen hem hadden voorbereid. Op grond van die afspraak verklaarde de 40-jarige Todorovic zich schuldig op één punt: `vervolging als misdaad tegen de menselijkheid' – de juridische term voor etnische zuivering. Daarop besloten de openbare aanklagers 26 andere aanklachten, variërend van foltering, seksueel misbruik van gedetineerden en moord, te laten vallen. In theorie kan Todorovic nog altijd levenslang krijgen, maar de aanklagers hebben hem toegezegd een straf van minimaal vijf en maximaal twaalf jaar te zullen aanbevelen. Rechter Patrick Robinson waarschuwde Todorovic dat het tribunaal, en niet de aanklagers, de straf vaststellen, waarop de Bosnische Serviër antwoordde dat hij zijn schuldigverklaring vrijwillig heeft afgelegd en zich bewust is van de consequenties.

Op grond van de informele afspraak met de openbare aanklagers zag Todorovic verder af van een klacht over zijn `illegale' arrestatie in september 1998. Hij werd niet aangehouden door militairen van de vredesmacht SFOR in Bosnië, maar ontvoerd door een groep huurlingen, die hem in Servië in zijn vakantiehuis oppakten, naar de grens met Bosnië reden en hem overhandigden aan Amerikaanse soldaten van SFOR. In ruil kregen die ontvoerders daarvoor 22.700 dollar betaald. Juist afgelopen maandag veroordeelde een rechtbank in Servië negen mannen wegens Todorovic' ontvoering tot bij elkaar 46 jaar gevangenisstraf.

Tot dusverre hield Todorovic staande op illegale wijze te zijn gearresteerd; de NAVO en de vredesmacht SFOR zouden zich hebben ingelaten met onwettige acties. Die beschuldigingen werden zowel bij het tribunaal als bij de internationale gemeenschap in Bosnië gezien als potentieel pijnlijk. De kwestie is van de baan nu Todorovic afziet van het doorzetten van de klacht.