Pensioenweelde: baas rijk, u rijk

Nedlloyd krijgt 150 miljoen van zijn pensioenfonds. Ook de werknemers en gepensioneerden profiteren van de pensioenweelde. Koehandel of evenwichtig beleid?

Op de Amsterdamse effectenbeurs is Nedlloyd (containervervoer plus 50 procent Martinair) zo'n 1,1 miljard gulden waard. Dat is ongeveer eenderde van het belegd vermogen van het Nedlloyd pensioenfonds, dat begin dit jaar ruim 3,3 miljard gulden was.

De ongewone situatie, dat de rijkdom van het pensioenfonds ver uitgaat boven de beurswaarde van ,,haar'' onderneming, is inmiddels een geaccepteerd feit onder bedrijfsdirecties. Met name in transport en industrie zijn deze verhoudingen manifest, zoals bij Hoogovens, Stork en KLM.

Al knaagt het natuurlijk. De verleiding om wat van die rijkdom van het pensioenfonds ten goede te laten komen aan de onderneming is tastbaar. Sommige bedrijven hoeven geen pensioenpremie meer te betalen. Nedlloyd bijvoorbeeld niet meer sinds 1982.

Zomaar geld terugstorten ontmoet echter groeiende kritiek van de gepensioneerden die een zwakke vertegenwoordiging hebben in de besturen van de pensioenfondsen en karige verhogingen krijgen van hun pensioenen.

Bovendien is het de vraag of een bestuur van een fonds recht doet aan de belangen van alle betrokkenen als zij louter de werkgever en actieve werknemers laat profiteren van de pensioenweelde.

Begin dit jaar kwam het Nederlandse pensioenfonds van Unilever, een van de rijkste die er is, met een omvangrijk pakket maatregelen. Unilever kreeg geld, de positie van (voormalige) werknemers en gepensioneerden werd verbeterd.

Het pensioenfonds van Nedlloyd kwam gisteren met een vergelijkbaar pakket. De onderneming krijgt minimaal 150 miljoen gulden en maximaal 200 miljoen terug. Maar dat is wel de finale afrekening. Ter vergelijking: de eerste drie kwartalen verdiende Nedlloyd een bedrijfsresultaat van 40 miljoen gulden.

Met de verbetering van de positie van gepensioneerden en ex-werknemers is bij Nedlloyd 281 miljoen gulden gemoeid. Verder financiert het fonds een vroegpensioenregeling (55 miljoen gulden) en wil zij pensioenuitkeringen koppelen aan de loonstijgingen en niet, zoals nu, aan de prijsstijging. Dat is wel afhankelijk van de financiële positie van het fonds: zolang het belegd vermogen tenminste 130 procent van de pensioenverplichtingen is. Dat is na deze maatregelen 155 procent.

De verbetering van de positie van ouderen en werknemers was geen tegenprestatie voor de uitkering van geld aan de werkgever, zegt directeur T. Zimmerman van het pensioenfonds. ,,Het waren afzonderlijke overwegingen, zoals waar zitten nog pijnpunten in de pensioenregeling, waarbij het bestuur de verantwoordelijkheid heeft voor het totale evenwicht.''

Aanleiding voor de herbezinning was de verkoop, in 1999, van het landtransport (onder meer Van Gend & Loos). Ook het zwaar transport (Mammoet) is sindsdien verkocht. ,,Dit waren niet de eerste bedrijven die het concern afstootte'', aldus Zimmerna. ,,De toekomst van Koninklijke Nedlloyd blijft onzeker en het leek beter de zaken nu af te handelen.''

De versmalling van Nedlloyd betekent voor het pensioenfonds steeds minder actieve deelnemers (nu een kleine 1000). Zij hoeven ook in de toekomst geen pensioenpremies te betalen. De opgebouwde pensioenvoorziening is nu voor 85 procent gereserveerd voor gepensioneerden en ex-werknemers.

Het pensioenfonds wordt door deze maatregelen geen beleggingsfonds, dat alleen nog maar uitkeringen doet, vindt Zimmerman. ,,De pensioenen moeten verder wel gefinancierd worden uit de beleggingen.''