De digitale kerk

De kerkleer en het geloof der kameraden hebben plaatsgemaakt voor de aanbidding van het virtuele mirakel. Doen zich problemen voor in Nederlandse achterstandswijken met de integratie van allochtonen en chronische werkloosheid? Bouw een virtuele wijk op internet en de sociale knelpunten worden opgelost.

Aldus Gerlach Cerfontaine, bestuursvoorzitter van Schiphol en voorzitter van een commissie `ICT en de stad' die op verzoek van minister Van Boxtel een rapport heeft geschreven over het belang van internet voor achterstandswijken. Conclusie: de overheid moet zeshonderd miljoen gulden investeren in een fonds dat internetprojecten in buurten financiert. De buurten moeten online, gemeenten moeten een i-visie ontwikkelen, ieder huis moet behalve de televisie een aangesloten computer hebben. Want zonder internet zijn de grootstedelijke problemen onoplosbaar.

Wat brengt deze nieuwe heiland? Het bevordert de netwerksamenleving op buurtniveau, de gemeenschapszin en de sociale cohesie, het brengt de overheid en de burgers bij elkaar. Jongeren gaan blijmoedig internetten in plaats van crimineeltje spelen, mensen die slecht ter been zijn kunnen veilig elektronisch winkelen. Internet zorgt voor werkgelegenheid en leefbaarheid. De aanbevelingen doen denken aan de beweringen van de Wereldbank dat internetaansluitingen een einde zullen maken aan de onderontwikkeling van Afrika, of dat world wide web een ander woord is voor welvaart. Helaas. Noch van internet noch van de problemen van achterstandswijken heeft Cerfontaine veel begrepen.

Ten eerste: wie wil kan met een bijstandsuitkering nu al aardig internetten. De doorbraak van de gsm is ook zonder begeleiding van overheidswege tot stand gekomen. Ten tweede: internet vormt wel chat-groepen met gemeenschappelijke belangstelling en opent een wereld aan informatie, maar de virtuele ruimte is wat anders dan de fysieke ruimte. Mensen op straat, klanten in de winkels, bedrijvigheid in de buurt, opgehaald vuilnis, geveegde pleinen, fatsoenlijke scholen, verjaging van drugsdealers, vakopleidingen - het is allemaal vreselijk saai en oude economie, maar als daaraan zeshonderd miljoen gulden wordt besteed, dan zorgen die mensen zelf wel voor de computer met elektronische aansluiting op het virtuele paradijs. En misschien kan Cerfontaine eens uit de verkeerstoren van Schiphol neerdalen in een buurthuis.