Sicilië staat model voor strijd tegen maffia

In Palermo, lang beschouwd als de hoofdstad van de maffia, is gisteren een conventie ondertekend die moet leiden tot meer internationale samenwerking en effectiever optreden in de strijd tegen de georganiseerde misdaad.

Dit gebeurde aan het begin van een driedaagse conferentie van de Verenigde Naties over transnationale georganiseerde misdaad. Een aantal deelnemers aan de conferentie, onder wie de Italiaanse president Carlo Azeglio Ciampi, reisde na de ondertekening van de conventie door naar Corleone, in het binnenland van Sicilië, om in die beruchte maffiastad de opening van een documentatiecentrum over de maffia bij te wonen.

Dat de misdaadconferentie in Palermo wordt gehouden en dat nu in Corleone grote foto's hangen van peetvaders achter de tralies, is een teken van hoop, zei Ciampi. ,,Je hoeft maar naar de hemel te kijken en je ziet dat dit een welvarend land is dat God liefheeft.''

De Italiaanse regering en de burgemeester van Palermo hebben sterk aangedrongen op ondertekening van de conventie in de Siciliaanse hoofdstad. De maatregelen daarin, die van kracht worden als veertig landen de conventie hebben geratificeerd, bouwen voort op Italiaanse ervaringen in de strijd tegen de maffia. Een beroemde maffiabestrijder als Giovanni Falcone, in 1992 met zijn vrouw en lijfwachten vermoord bij een bomaanslag, had steeds aangedrongen op meer internationale samenwerking, omdat de misdaadbendes uit de verschillende landen dat ook doen.

Een belangrijk element in de conventie is de invoering van een nieuw misdrijf: lidmaatschap van een criminele organisatie. In Italië is dat in 1982 in de wet opgenomen, na de moord op generaal Carlo Alberto Dalla Chiesa. Als lidmaatschap van een maffiabende een algemeen erkend misdrijf wordt, wordt uitlevering van maffiosi die naar andere landen zijn gevlucht, een stuk eenvoudiger.

De conventie bevat verder een hele reeks maatregelen om effectiever te kunnen optreden tegen het witwassen van criminele gelden. Landen die de conventie rafiticeren, zijn verplicht het bankgeheim op te heffen voor misdaadonderzoek en anonieme bankrekeningen onmogelijk te maken.

In de conventie wordt uitdrukkelijk mensensmokkel genoemd als een van de activiteiten van de georganiseerde misdaad. De afspraken in de conventie zijn ook bedoeld om harder op te treden tegen mensensmokkelaars, niet tegen de illegale immigranten zelf, want die worden in een bijlage omschreven als ,,de slachtoffers van nieuwe vormen van slavernij''.

De conferentie in Palermo, bijgewoond door 14 staatshoofden en vertegenwoordigers uit 140 landen, begon met een minuut stilte voor de slachtoffers van de georganiseerde misdaad. Op de website van de conferentie (www.un.org/palermo/convmain.html) staat een uitspraak van Falcones collega Paolo Borsellino, ook in 1992 vermoord, waarin deze een cultuuromslag voorspelt doordat jongeren de maffia minder zullen gedogen.

Op het antimaffiacentrum in Corleone zijn veel documenten verzameld van processen en onderzoeken. De meeste aandacht trokken gisteren foto's van de uit Corleone afkomstige maffiabazen Totò Riina en zijn zwager Leoluca Bagarella achter de tralies. Riina leidde decennialang de Siciliaanse maffia met veel geweld. Begin 1993 werd hij gearresteerd. Het optreden van Riina en de film The Godfather hebben Corleone de naam gegeven een broeinest van de maffia te zijn.