Nieuw recht

DE RECHTERS in Florida hebben zichzelf boven de (verkiezings)wet gesteld. Zij hebben `nieuw recht' gemaakt in plaats van gewoon de geldende regels toe te passen. Deze kritiek hebben de advocaten van George W. Bush voortdurend herhaald, in de media en maandag nog weer eens voor het federale Hooggerechtshof (Supreme Court) in Washington. Zie nu eens wat het gevolg is. Bush heeft de slag om de hertelling alleen kunnen winnen met behulp van een unieke interventie van deze rechters.

Niet eerder is het Supreme Court zo direct tussenbeide gekomen in verkiezingen, een politiek proces dat volgens de grondwet primair een aangelegenheid van de individuele deelstaten is. Nieuw recht dus. De eisen die het hof stelt voor een hertelling die wel aan de gelijkheidsnorm voldoet, vergen een hele reeks afwegingen die uiteindelijk allemaal zullen moeten worden getoetst door de lokale rechter. Ook nieuw recht.

Uiteindelijk komt deze zaak neer op een kwestie van tijd. Het had wellicht niet zover hoeven te komen als het hooggerechtshof van Florida direct een handmatige hertelling van de `undervote' in de hele staat had gelast en niet op de valreep. Het federale Hooggerechtshof heeft het zelf echter ook moeilijk met de tijdsfactor. ,,Tijdsdruk neemt geen constitutionele bezwaren weg'', heet het bij het afkeuren van de hertelling in Florida. Maar vervolgens wordt een hertelling die wél aan de regels voldoet geweigerd met een beroep op het belang van de datum van 12 december. Is tijdsdruk dan opeens wél een geldig argument?

HET SUPREME COURT had zaterdag de juridische kaarten al voorgeschud door de in Florida bevolen hertelling stop te zetten. Het is zeer ongebruikelijk dat de leden van het hoogste hof zich in zo'n vroeg stadium over een zaak uitlaten. Dat deed raadsheer Scalia wél toen hij opmerkte dat de meerderheid van het hof een substantiële kans op succes voor Bush jr. aanwezig achtte. Die meerderheid was krap, maar dat doet er niet toe. ,,Met vijf stemmen kun je hier alles bereiken'', luidt een gevleugeld woord. Het dateert uit de tijd van de inmiddels overleden befaamde progressieve raadsheer Brennan en het was een van de weinige dingen waarover hij het eens was met de nog immer aanwezige conservatieve opperrechter Rehnquist.

Dat neemt niet weg dat het Hooggerechtshof zich met deze interventie op het politieke slagveld kwetsbaar heeft gemaakt. Zeker nu de scherpe verdeeldheid van zaterdag niet werkelijk is geheeld, al zijn twee rechters een stukje opgeschoven.