Freddy laat `zijn kind' nog niet los

Heineken Holding, de vennootschap van Freddy Heineken zelf, ligt onder vuur. En niet alleen van klagende beleggers.

In theorie is het soms eenvoudig geld te verdienen op de beurs. Koop voor ongeveer 40 euro een aandeel Heineken Holding. Ruil het na de opheffing van die Holding in voor een aandeel in bierbrouwer Heineken NV dat 60 euro waard is.

In de praktijk is Heineken een familiebedrijf met een archaïsche structuur en een beursnotering. De Holding is van Alfred H. (Freddy) Heineken. De bierbrouwer, Heineken NV, is weer van de Holding. Via de houdstermaatschappij controleert Heineken de NV.

Freddy heeft in zijn jonge jaren met Amsterdamse bluf en handige financiële manoeuvres via de Holding de zeggenschap in de bierbrouwer teruggewonnen, die zijn vader had verspeeld. Hij denkt er niet aan die op te geven. Mocht hij de tent verkopen aan een Amerikaans bedrijf als Philip Morris, dan zal die `controle' een fraaie premie opleveren.

Een groep anonieme buitenlandse beleggers valt Freddy Heineken lastig met klachten over het fors opgelopen waardeverschil tussen de Holding en van de NV, een verschil dat hemzelf op papier zo'n 3,6 miljard gulden aan vermogen kost. Deze beleggers hebben een ,,serieus'' belang in de Holding en zijn in september begonnen met het stellen van vragen als: wat zijn de fiscale gevolgen als de Holding wordt opgeheven? Of: wat doet de Holding om het waardeverschil te verminderen?

De antwoorden zijn onbevredigend, vandaar dat de klagers voor 22 december concrete voorstellen willen en dreigen met de rechter (de ondernemingskamer). Wordt immers niet het belang van de `kleine' aandeelhouders in de Holding geschaad door het te passieve beleid van de `raad van beheer' van de Holding? In dat bestuur zitten onder anderen Freddy zelf, zijn dochter en de enige andere grootaandeelhouder, Dirk Hoyer, die via Greenfee BV een belang van 6,8 procent in Heineken Holding heeft.

De klagende beleggers worden geadviseerd door Cees Broere, een oud-directeur van de Antilliaanse Orco Bank. Broere zelf moest in 1995 onder druk van aandeelhouders ingaan op een bod van ABN Amro. Ook de Orco-aandeelhouders klaagden destijds dat hun aandelen op de beurs ondergewaardeerd waren.

Heineken Holding vindt dat een discussie over het verschil in waardering thuishoort op de aandeelhoudersvergadering, maar de woordvoerder erkent: ,,We willen graag dat het verschil niet te groot wordt.'' Heineken Holding attendeert analisten en vermogensbeheerders op de situatie.

Het is onwaarschijnlijk dat de ontevreden beleggers op korte termijn hun zin krijgen. ,,Ze zullen bij de rechter niet aannemelijk kunnen maken dat de Holding hun belangen schaadt'', zegt analist Roel Gooskens van zakenbank HSBC. ,,Bovendien weten ze als ze aandelen in de Holding kopen dat Freddy de zeggenschap heeft. Ik denk dat beleggers in de Holding proberen de koers wat hoger te krijgen. Dat is ze door de publiciteit al voor een deel gelukt.''

Toch zijn er twee andere ontwikkelingen die de positie van de Holding ter discussie stellen. De indexmakers van de Amsterdamse beurs en internationale instituten zullen de weging van de bierbrouwer binnenkort halveren, omdat alleen nog de `vrij verhandelbare' aandelen meetellen. Het belang van de Holding valt dan af. Wie ,,in de index belegt'' heeft dan minder aandelen Heineken nodig om aan de voorwaarden te voldoen.

Bovendien zijn er in de bierindustrie de afgelopen anderhalf jaar zoveel miljardenovernames geweest, dat ook Heineken de handen misschien wil vrijmaken voor een megadeal. De huidige structuur belemmert Heineken in zijn financieringsmogelijkheden. Bij een emissie zou het belang van Freddy verwateren en zijn controle over het bedrijf in gevaar komen.

Het is de vraag of de Holding zich door beleggers, indexmakers en overnamekansen zal laten leiden. Of dat de ban pas wordt gebroken als Freddy Heineken (77) ooit zal komen te overlijden en de fiscus successierechten int.