ED VAN DER ELSKEN

Wie wel eens een foto of film van Ed van der Elsken heeft gezien, valt meteen op met welk gemak zijn `objecten' voor hem poseerden. In Leve ik zien we vanavond achtereenvolgens beelden van twee mensen die dansend de liefde bedrijven, een barende vrouw en een poserende veeboer. Zij kijken nu eens uitdagend, dan weer achteloos in de camera. Maar geen van hen kan de charme van de wereldberoemde autodidact weerstaan.

,,Mensen weten dat ik ze aardig op de foto wil krijgen'', verklaart Van der Elsken de wat curieuze band tussen hemzelf en zijn poseurs. ,,Ze zien aan mijn gebaren meteen wat ik wil.'' Ter demonstratie houdt hij op het Leidseplein twee jonge beheerders van een winkel aan. Ze poseren inderdaad gewillig. In een ander fragment noemt Van der Elsken zichzelf ,,een heel gewoon mannetje dat pas begint te spetteren en te glanzen als hij goed werk maakt''.

Leve ik is een introductie op `De verliefde camera', een twee weken durend retrospectief van de films van Van der Elsken, uitgezonden door de VPRO. De omroep wist daarvoor beslag te leggen op diverse bekende en minder bekende films, unieke uitzendingen van de Japanse televisie en een fragment van collega-filmer Johan van der Keuken (Face Value).

Dit jaar is het tien jaar geleden dat de fotograaf-filmer Van der Elsken aan prostaatkanker overleed, een thema dat ook in Leve ik kort aan bod komt. Zo zien we een fragment uit Bye (1989), een zelfportret waarin Van der Elsken de langzame aftakeling van zijn lichaam als dagboeknotities registreert.

,,Mijn fysieke conditie is niet goed meer'', stamelt hij, de tranen met moeite bedwingend. ,,Ik ben héél ziek, misschien ga ik wel dood.'' Om er even later vrolijk relativerend aan toe te voegen dat het leven ,,ongelooflijk'' is en dat ,,de hemel er al lang doorheen geklutst is''.

De verliefde camera, filmretrospectief Ed van der Elsken. Vandaag: `Leve ik', Ned.3, 0.05-0.17u.

    • Danielle Pinedo