They Live

,,Ze zijn onder ons!'' riepen de paniekzaaiende communistenhaters in de jaren vijftig, waarmee ze zich van een populaire kreet uit het sciencefictionjargon bedienden. In menig sf-film en stripverhaal lopen op mensen gelijkende aliens allang op aarde rond, zonder dat iemand het doorheeft, wat soms engere films kan opleveren (Invasion of the Body Snatchers) dan die waarin de buitenaardse wezens expliciet worden getoond. In de sf-film They Live koppelt de tegendraadse regisseur John Carpenter (Halloween, The Thing) de buitenaardsen niet aan de communisten, maar aan de kapitalisten, die de aardbewoners onder de duim houden door ze in slaap te sussen.

Recent speelde The Matrix met het angstvisioen dat de hele wereld als een decor is opgetrokken om de mensheid een rad voor de ogen te draaien. Keanu Reeves betreedt de coulissen van het bouwwerk als hij ondergronds gaat en de Waarheid ontdekt. In de lowbudgetfilm They Live pakt Carpenter het simpeler aan: een rondtrekkende werkloze vindt een zonnebril waarmee hij dwars door het decor heen kan kijken. In plaats van verkeersborden, tijdschriftencovers en reclameborden ziet hij teksten als Obey, Marry and reproduce, No thought en Consume. Ook de buitenaardse wezens, allemaal rijkelui, kan hij nu onmiddellijk herkennen: door de zonnebril bekeken blijken ze geen huid te hebben. Via de televisie worden de mensen nog eens extra gehersenspoeld. Af en toe verschijnt er een piraat op tv, die roept dat ,,we in een kunstmatige staat van bewustzijn leven'', maar niemand slaat acht op hem. Het moge duidelijk zijn dat Carpenter geen hoge pet op heeft van multinationals en hun reclamepraktijken.

They Live drijft op een ijzersterk idee, ware het niet dat Carpenter de hoofdrol heeft gegeven aan een worstelaar. Deze Roddy Piper, bijgenaamd Hot Rod, is de ongekroonde koning van slecht bedachte filmtitels, die niets te raden overlaten: Tough and Deadly, Last to Surrender, Immortal Combat en Back in Action. Deze knokexpert loopt de hele film als een zombie rond, totdat hij aan het einde ineens ferm zijn middelvinger opsteekt naar de aliens: de immer treiterende Carpenter ten voeten uit.

They Live (John Carpenter, VS, 1988), zaterdag, VRT, 23.35-1.04u.