NASA-OPNAMEN TONEN MOGELIJK PLASSEN EN MEREN OP MARS

Hoewel weinig astronomen betwijfelen dat er vroeger op Mars water is geweest, is het nog steeds onbekend of dit alleen in de vorm van een soort modder aanwezig was of ook echt in plassen en meren aan het oppervlak stond. Twee Amerikaanse onderzoekers hebben nu op Mars structuren gevonden die op dit laatste zouden kunnen wijzen, aldus Science van 8 december. De structuren zijn te zien op opnamen van NASA's Mars Global Surveyor, die nu ruim drie jaar om de Rode Planeet draait. Op vele opnamen zijn gelaagde formaties te zien die volgens Michael Malin en Kenneth Edgett aan afzettingsgesteenten doen denken.

De meeste van deze formaties, die tot vier kilometer dik kunnen zijn, liggen tussen 30° noorder- en zuiderbreedte, hoewel er ook vele voorbeelden op hogere breedten zijn te zien. De formaties komen voor in inslagkraters, in vrij vlakke gebieden tussen kraters, in zogenoemde `chaotische' gebieden en in kloven. De opnamen van deze formaties in het Terra Meridiana-gebied doen denken aan luchtopnamen van de afzettingsgesteenten van het Colorado Plateau in Arizona en Utah, die in de loop van een half miljard jaar in een veranderlijk – en soms waterrijk – milieu zijn ontstaan.

Gelaagde structuren zijn al eerder waargenomen op foto's van zowel de Mars Global Surveyor als de Viking- en Marinersatellieten. Malin en Edgett proberen nu aannemelijk te maken dat deze structuren ouder zijn dan tot nu toe werd gedacht.

Ze zouden dateren uit de periode die de eerste miljard jaar van de geschiedenis van Mars bestrijkt, het Noachiem, en ze zouden zijn ontstaan door de verplaatsing van erosiemateriaal onder invloed van water of wind. In het eerste geval zouden er meren en ondiepe zeeën op Mars hebben moeten bestaan, terwijl in het tweede geval de atmosfeer van Mars veel dichter moet zijn geweest dan nu.

De omvang van de waargenomen formaties wijst volgens de twee Amerikanen op processen die over grote afstanden hebben gewerkt en enorme hoeveelheden materiaal hebben verplaatst. Maar het vreemde is dat er aan het Marsoppervlak niets is te zien van de bronnen van dit materiaal en de wegen waarlangs het is verplaatst. Hoewel dezelfde astronomen er twee jaar geleden op wezen dat de rol van water op Mars waarschijnlijk veel kleiner is geweest dan tot dan toe werd aangenomen, geven ze nu voor het verklaren van het ontstaan van de afzettingen de voorkeur aan de water-theorie. Dat is natuurlijk koren op de molen van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA, die het onderzoek van Malin en Edgett dan ook met veel tamtam heeft aangekondigd.

    • George Beekman