Harde strijd op truckmarkt VS

De verkoop van zware vrachtauto's in de Verenigde Staten zit in een dal. Europese producenten strijden om de hegemonie van deze markt. Volvo heeft zich met Mack Trucks een sterke positie vorworven.

Ben je honderd jaar oud, word je door een Fransman verkocht aan een Zweed! Mack Trucks, de oudste Amerikaanse vrachtwagenproducent, viert dit jaar zijn eeuwfeest. Bezoekers krijgen een speldje van de bulldog, het symbool van het bedrijf.

Mack is formeel nog een dochter van Renault maar zal eerdaags voor 1,4 miljard dollar overgaan naar Volvo, samen met de vrachtwagendivisie die Renault nog in Frankrijk heeft. Verwacht wordt dat de Amerikaanse antimededingingsautoriteiten bij het departement van Justitie deze maand de overname zullen goedkeuren.

De VS zijn het land van de `eighteen wheelers' en het beroep spreekt tot de verbeelding. Elf tot veertien procent van de verkochte vrachtwagens gaat naar de `cowboys', de zelfstandige chauffeurs en dat aandeel is vrij constant. De rest gaat naar vervoersbedrijven en in die sector heeft een snelle consolidatie plaats. ,,De 300 grootste vervoersbedrijven nemen de helft van alle wagens af'', aldus Marc Gustafson, topman van Volvo Trucks North America.

De romantiek van het beroep is er misschen wat vanaf. Er zijn steeds minder trucks met slaapcabines en de verkoop zit in een dal. Bovendien wordt de strijd om de hegemonie op de Amerikaanse markt voor zware vrachtwagens uitgevochten door Europeanen, die allemaal mondiaal actief zijn. Het gaat hierbij om wagens van de zogenaamde klasse 8, de trucks met oplegger van zestien ton en daarboven. Freightliner, de marktleider, is een dochter van DaimlerChrysler en nummer drie is Volvo, als Mack daar alvast wordt bijgerekend. Beide spelers zijn de laatste jaren actief geweest bij het overnemen van Amerikaanse collega's. In tien jaar tijd is het aantal grote bedrijven teruggebracht van tien tot vier.

Behalve Freightliner en Volvo zijn er nog Paccar en Navistar. Paccar heeft de Amerikaanse merken Kenworth en Peterbilt en daarnaast Leyland en DAF. De kleinste van de grote vier is nu Navistar dat internationaal minder presentie heeft dan de collega's. ,,Ik denk dat er nog één consolidatieronde volgt'', aldus Gustafson. Jim Hall, analist bij AutoPacific in Detroit is het daar niet mee eens. ,,Navistar zal zich versterken door te partneren met anderen en bijvoorbeeld platforms over te nemen'', denkt hij.

Volvo heeft door Mack trucks over te nemen van Renault een goede slag geslagen op de Amerikaanse markt. Twee merken met een goede reputatie zitten binnenkort in één bedrijf. Gustafson mag echter niets zeggen over toekomstplannen zolang de goedkeuring nog niet definitief is. Hall denkt dat Volvo Mack naar voren schuift als zijn merk voor de Amerikaanse markt. ,,Volvo zal volgens mij Mack in Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Australië pushen en Volvo in de rest van de wereld.'' Volgens Hall werkt het het best om merken geografisch te verdelen en niet per type vrachtwagen. Volvo zou Mack kunnen promoten zonder ze te laten concurreren maar dat is volgens Hall in de praktijk duur en het werkt niet altijd.

In de tien jaren dat Renault eigenaar was van Mack heeft het schoon schip mogen maken en het bedrijf uit de rode cijfers gehaald. ,,In 1990 had Mack nog 7.100 werknemers maar in 1999 was dat gedaald tot 5.662'', vertelt Gigou tijdens een presentatie. ,,Desondanks is de productie in die tijd verdrievoudigd van ongeveer 12.000 naar 36.000.'' De Amerikaanse markt voor zware vrachtwagens ligt op z'n gat na enkele succesvolle jaren door. De verkoop in 2000 is hard teruggelopen zodat dit jaar naar schatting 214.000 wagens worden verkocht tegenover 262.000 vorig jaar. Volvo zag zijn verkoop in de eerste negen maanden van dit jaar 31 procent lager uitvallen dan in dezelfde periode vorig jaar. 2001 wordt volgens waarnemers en betrokkenen zelfs een nog slechter jaar.

Freightliner, Volvo en Paccar kunnen die terugval in zekere mate compenseren door onder meer hun Europese en Aziatische activiteiten. Volvo en Mack beweren allebei dat ze er beter voor staan dan de concurrentie. Volgens Gigou van Mack, dat sterk is in trucks voor het vervoer van vuilnis en bouwmaterialen, is het bedrijf minder gevoelig voor de neergang omdat vuilnis niet cyclisch is en de bouw niet zo sterk is afgenomen als het wegvervoer. Gustafson wijst erop zijn beurt op dat Volvo al vroeg de productie heeft teruggebracht maar daardoor geen fabrieken heeft hoeven sluiten en evenmin met enorme voorraden zit. De suggestie is dat Freightliner en Paccar daar wel last van hebben. Hall: ,,Deze markt staat er in zijn geheel goed voor na de jaren des overvloeds. De terugval is betrekkelijk.''

De overname van Mack zorgt ervoor dat Volvo door onder meer schaalvergroting kosten kan besparen in de productie. Volvo heeft in de Zweedse vakpers laten weten dat het na de overname zijn toeleveranciers wil terugbrengen van 100 naar 50. Eerder al maakte Volvo een vèrgaande samenwerking bekend met Cummins Engines, om alleen nog eigen motoren en die van Cummins te gebruiken.

Elke truckproducent richt zich zoveel mogelijk op verticale integratie, zodat de klant voor chassis, transmissie of motor niet naar verschillende adressen hoeft.

Marc Gustafson is optimistisch over de toekomst van Volvo in de VS. ,,Het is een dynamische markt. Er rijden hier 2,1 miljoen vrachtwagens rond, waarvan elk jaar 7 procent naar de schroothoop gaat.''