`Biechtstoel' moet top in Nice redden

De besprekingen over het Verdrag van Nice zijn gisteren vastgelopen voordat de Europese regeringsleiders met echte onderhandelingen waren begonnen. Het Franse voorzitterschap heeft daarom de `biechtstoelmethode' toegepast.

President Jacques Chirac en premier Lionel Jospin van Frankrijk hebben een voor een de EU-leiders een kwartier ontvangen om te zoeken naar een compromis. Van het optimisme van donderdagnacht, na de eerste dag van de Europese top in Nice, was gisteravond niets meer over. Premier Wim Kok zei ,,geen peil te kunnen trekken op het verloop van de onderhandelingen en op het bereiken van een positief eindresultaat.''

Met de biechtstoelmethode is de verantwoordelijkheid voor het zoeken naar compromissen geheel bij het Franse voorzitterschap komen te liggen. Jospin zei dat Frankrijk na de gesprekken vannacht een ontwerp-verdragtekst zou opstellen, waarover vanmorgen verder onderhandeld kon worden. Kok hield er rekening mee dat een tweede biechtstoelronde nodig zou zijn.

De Europese regeringsleiders zullen bij de gesprekken hun standpunten herhalen over zaken als de omvang van de Europese Commissie, stemgewicht van de lidstaten en beëindiging van vetorecht bij besluitvorming. Donderdagavond hebben de regeringsleiders tijdens een werkdiner die nog ver uit elkaar liggende standpunten ook al aan elkaar verteld. Gisteravond dineerden de regeringsleiders niet gezamenlijk, wat uitzonderlijk is voor een Europese top.

Chirac zei gisteren dat hij na het diner donderdagavond ,,de indruk had dat een compromis heel moeilijk zou zijn''. De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder zat laat donderdagnacht nog achter een bloody mary in een hotelbar en was optimistisch over het verloop van de top. Schröder had ook gesignaleerd dat de regeringsleiders niet dichter tot elkaar waren gekomen, maar hij was vooral onder de indruk van het feit dat zij allemaal gezegd hadden van de top een succes te willen maken.

De regeringsleiders willen in het Verdrag van Nice institutionele hervormingen vastleggen die de EU geschikt moeten maken om vanaf 2003 uit te breiden met nieuwe Oost-Europese landen. Volgens premier Kok was Schröder tijdens dat werkdiner, waarbij Chirac met behulp van een stopwatch de spreektijd beperkte, ,,niet geamuseerd'' over de manier waarop de Frans-Duitse verhoudingen het overleg dreigden te domineren.

Chirac en Jospin deden alsof de biechtschoolmethode een gewone zaak was. Maar diplomaten wezen erop dat de methode een uiterste middel is. De methode werd vorig jaar in Berlijn gebruikt, toen de regeringsleiders geen akkoord dreigden te bereiken over de Europese financiën. De Fransen hebben Commissie-voorzitter Romano Prodi verzocht om na afloop van de biechtstoelgesprekken mee te denken over een compromis. Om zich hierop voor te bereiden heeft Prodi gisteravond zelf ook regeringsleiders voor biechtstoelgesprekken uitgenodigd.