Veto voor alle Britse kwesties

,,Een sterker Brittannië in een wijder Europa'', dat is de sound bite die premier Tony Blair dit weekeinde onder de palmen van de Promenade des Anglais hoopt af te geven. Het openen van de Unie voor ex-Oostbloklanden én het uitbreiden van de Britse invloed in Europa zijn voor zijn regering het strategische dubbeldoel van de top in Nice.

Maar om dat te bereiken moet hij ook aan het thuisfront vechten. Met nog een paar maanden voor de verwachte verkiezingen staat Europa in eigen land hoog op de politieke agenda, of het nu gaat om een Europese defensiemacht die de NAVO kan uithollen, de mogelijke afschaffing van het pond, of de gekkekoeienziekte.

Daarom heeft Blair nog een strategisch doel in Nice: voorkomen dat de Tories de top als een Britse nederlaag kunnen afschilderen. Bijvoorbeeld door te zeggen dat Blair soevereiniteit inlevert door Britse vetorechten in EU-besluiten op te geven.

Alastair Campbell, Blairs woordvoerder, lanceerde deze week alvast een preventieve aanval. De Eurosceptici zetten de uitbreiding van de EU op het spel, zei hij. Ze zouden de guts moeten hebben te erkennen dat het Verenigd Koninkrijk zich volgens hen helemaal uit Europa moet terugtrekken. Maar daarmee zouden ze het Britse belang om van Europa ,,een supermacht, maar geen superstaat'' te maken ,,fundamenteel verraden'', én dat van de kandidaatlanden die op Nice vertrouwen voor hun stabiliteit en welvaart.

Toch zal Blair met harde resultaten moeten terugkomen. Dat Londen een Europees commissaris inlevert, lijkt geen probleem te worden. En het herijken van de stemverhouding in de Europese Raad heet vooral een Frans-Duitse zaak.

Maar het vasthouden aan een Brits veto voor kwesties waaronder Blair een `rode lijn' heeft getrokken — belasting, defensie, immigratie en sociaal beleid — is wél cruciaal. Het zijn niet toevallig ook nationale verkiezingsitems.

Brits water in de wijn komt er daarom alleen voor onderwerpen waar het veto van ándere EU-landen een Brits belang zou schaden. Het verzet van Oostenrijk, Duitsland en Luxemburg tegen een vrij verkeer van artsen, ingenieurs of financiële specialisten zou `Britse banen' kosten. En het veto van Spanje, Portugal en Griekenland — de zogeheten Club Med — bij de toewijzing van landbouwsubsidies zou ten koste gaan van Britse boeren. Blairs Tory-voorgangers Thatcher en Major golden in EU-verband vaak als star. Het staat niet vast dat Blair in Nice een soepele reputatie kan vestigen.

    • Hans Steketee