Veldslag van gebed op Filippijnen

In de Filippijnse Senaat is vanmiddag het afzettingsproces begonnen tegen president Estrada. Demonstranten voor en tegen bidden om het hardst.

De Malate-kerk in Manila zit vol. De Filippijnse kerkgangers bidden voor de afzetting van hun president, Joseph Estrada. Buiten leidt aartsbisschop kardinaal Jaime Sin de openluchtmis waar tienduizenden hem volgen in het gebed. Hun prevelen wordt tot schreeuwen en na een hartgrondig `Amen!' kan de demonstratie tegen Estrada beginnen.

Kilometers verderop begint het afzettingsproces tegen Estrada, sinds tweeëneenhalf jaar president van het Filippijnse eilandenrijk. De hoogste rechter van het land, Hilario Davide, begint met het voorlezen van de aanklacht. Estrada wordt ervan beschuldigd belastinggeld in eigen zak te hebben gestoken. Ook zou hij een deel van de opbrengst van een zeer populaire illegale bingo hebben opgestreken en steekpenningen hebben aangenomen van bevriende zakenlui. In totaal gaat het om bijna honderd miljoen gulden.

Een steeds grotere menigte trekt van de Malate-kerk naar het Senaatsgebouw, waar het proces wordt gehouden tegen `Erap', de meestal gebruikte bijnaam van de president, het omgekeerde van het woord `pare': maatje. Met tekstberichten die op grote schaal via mobiele telefoons worden verstuurd, coördineren de organisatoren hun verschillende demonstraties, zodat ze allemaal tegelijk uitkomen bij de weg naar de Senaat.

Aan de ene kant van die weg komen de demonstranten tegen Estrada aangelopen, aan de andere kant de betogers voor Estrada. De twee groepen verschillen van samenstelling. De mensen met de lagere inkomens dragen borden met teksten als `God staat aan je kant, Erap' en `Erap, blijf'. Daarvoor zullen ze ook bidden. Ze staan tegenover vertegenwoordigers van de Filippijnse middenklasse en de hoger opgeleide economische elite die T-shirts dragen met `Erap, treed af'. De groepen zijn ongeveer even groot, maar niemand lijkt bevreesd voor een confrontatie. ,,Dit zijn Filippijnse demonstraties'', zegt vakbondsman Pogelio Dioquino die aan de anti-kant meeloopt. ,,Veel schreeuwen, nooit slaan.''

Dioquino vindt dat Estrada moet aftreden. ,,Hij is de meest corrupte president die we hier ooit hebben gehad. En met zijn vriendjespolitiek en zijn gokken mist hij het morele leiderschap dat dit land nodig heeft.''

Vlak voor de ingang van de Senaat houden politiemannen met schilden de beide demonstraties tegen. Vijfhonderd mensen van beide kampen mogen verder. Onder de pro-Estrada-demonstranten is Carlos Villar, een arme boer uit de omgeving van Manila. ,,We hebben geld gekregen om hier te zijn, en gratis vervoer.'' Hoeveel geld wil hij niet zeggen.

,,Dat is natuurlijk een onkostenvergoeding waar die man het over heeft'', zegt de organisator van de pro-Estrada-demonstratie, Rob Oca. Hij zit onder een partytent bevelen in zijn mobieltje te schreeuwen. ,,Laat ze dan lopen'', gilt hij. De bussen van onze demonstranten zitten vast in het verkeer, legt hij uit. ,,We rekenden op 50.000 demonstranten om de anti-Erap-demonstratie in aantal te overtreffen. Nu zijn er nu nog maar 6.000. Als de rest komt, gaan we bidden. Een veldslag van gebed.''

Terwijl de vijfhonderd anti-Estrada-demonstranten die tot het Senaatsterrein werden toegelaten, aan hun zogenoemde `Mars van Jericho' beginnen en dus rond het Senaatsgebouw trekken, wordt binnen het proces tegen Estrada geopend. `Het proces van de eeuw' is tegelijkertijd op bijna alle lokale tv-zenders te zien. Af en toe tonen ze beelden van de demonstraties die soms in elkaar overlopen zonder dat het tot problemen komt. Het proces tegen de president is uniek voor Azië. Nog nooit is er een afzettingsproces geweest tegen een democratisch gekozen leider.

De senatoren zijn allemaal als rechters en juryleden beëdigd. De Filippijnse Senaat kent maar 24 zetels waarvan er deze zittingsperiode 22 bezet zijn. De Senaatszaal heeft veel weg van een klein, langwerpig klaslokaal waar het vele houtwerk en de felle blauwe vloerbedekking de ruimte een Ikea-uitstraling geven. Stencils die met plakband op marmeren palen geplakt zijn, moeten het publiek ervan weerhouden zich in de procesgang te mengen.

Meteen na het voorlezen van de aanklacht laat aanklager Joker Arroyo lichtbeelden zien van Estrada's handtekening. ,,Dit gaat nog maar om een cheque van 146 miljoen pesos die de president geïnd heeft'', zegt Arroyo alsof hij later in het proces nog meer van zulke documenten zal tonen.

De volgende aanklager komt met een dia van de plattegrond van een villa die Estrada met door corruptie verkregen gelden zou hebben verworven. De villa is van een van de vijf maîtresses van de president. Zij moeten tijdens het proces allemaal verschijnen als getuigen.

De verdediging vergelijkt Estrada met Julius Caesar die door vertrouweling Brutus werd vermoord. ,,Tweeduizend jaar na dat tragische incident begint vandaag het proces tegen Joseph Estrada die met de grootste meerderheid tot president werd gekozen'', zegt advocaat Adres Narvasa.