Oppositiepartij Zuid-Afrika boekt forse terreinwinst

De oppositie heeft bij de gemeenteraadsverkiezingen van dinsdag in Zuid-Afrika forse terreinwinst geboekt. De Democratische Alliantie (DA), een recente fusie van oppositiepartijen, kreeg volgens de voorlopige uitslag ruim 23 procent van de stemmen, zes procent meer dan de afzonderlijke partijen samen bij de parlementsverkiezingen van 1999. De regerende ANC bleef verreweg de grootste partij met bijna 60 procent van de kiezers achter zich, 6 procent minder dan vorig jaar.

Leiders van beide partijen toonden zich tevreden over de uitslag. ,,De mensen hebben ons opnieuw het vertrouwen gegeven'', zei Smuts Ngonyama, woordvoerder van het ANC. Het verlies van zijn partij wuifde hij weg. Tony Leon, leider van de DA, verklaarde verheugd dat Zuid-Afrika nu ,,een gezonde tweepartijendemocratie'' is geworden, met een sterke oppositie.

Politieke analisten schrijven de teruggang van het ANC vooral toe aan de relatief lage opkomst (circa 47 procent). Veel zwarte kiezers, de trouwste stemmers op het ANC, zouden uit onvrede met de politiek van de partij van president Thabo Mbeki zijn thuisgebleven. Onder blanke Zuid-Afrikanen, van wie een grote meerderheid op de DA stemde, was de opkomst daarentegen hoog.

ANC blijft de meeste van de 284 regionale besturen domineren. De regeringspartij won in vijf van de zes nieuw gevormde agglomeraties: Johannesburg, Tshwane (Pretoria), Nelson Mandela (Port Elizabeth), Durban en de Oost-Rand. In Kaapstad zegevierde de DA.

De verkiezingen hadden een redelijk rustig verloop. Alleen in het township Katlehong, bij Johannesburg, had een schietpartij plaats bij een stemlokaal. Aanhangers van het ANC en van de UDM, een kleine oppositiepartij gingen elkaar te lijf. Zes mensen kwamen om het leven.

In een district van de stad Oost-Londen kregen kandidaten van het ANC en de DA precies evenveel stemmen. De wet op de gemeenteraadsverkiezingen bepaalt dat de worp met een muntstuk in dat geval uitsluitsel moet geven: kop voor de winnaar, met de keus aan de partij die als eerste in het alfabet staat. De ANC-kandidaat was de gelukkige.

Bij de lokale verkiezingen streden meer dan 30.000 kandidaten van 79 partijen om 8.900 zetels.