Duitsland

Glühwein en concerten

De Weihnachtsmarkt in Stuttgart bestaat al sinds 1692. Nog steeds heeft deze kerstmarkt, dit jaar t/m 23 december, iets ouderwets-gezelligs. Overal branden lichtjes, het ruikt er naar vanille en kaneel en de stalletjes zijn versierd met veel groen. De verkopers bieden tot laat in de avond houten speelgoed aan en lekkernijen als Lebkuchen en Glühwein. Voor de kinderen is er op de Schlossplatz een Sprookjesland neergezet; volwassenen kunnen naar concerten in het binnenhof van het Altes Schloss. Op de trap van het raadhuis musiceren koren en `s zaterdags staan er bussen klaar waarin u uw bagage kunt deponeren.

Wie even aan de kerstsfeer wil ontsnappen, die combineert zijn bezoek aan Stuttgart met bijvoorbeeld de tentoonstelling over de Franse surrealist Yves Tanguy in de Staatsgalerie, met een sterrenshow in het Carl-Zeiss-Planetarium of met Roman Polanskis' musical Tanz der Vampire in het SI-Erlebnis-Centrum. Arrangementen, desgewenst inclusief treinkaartje, worden verzorgd door de Stuttgart-Marketing GmbH: 00-497112228246.

Koffie en cantates

Het barokke Coffe Baum in de Kleine Fleischergasse 4 in Leipzig is, na Café Procope in Parijs, het oudste koffiehuis van Europa. Goethe, Lessing en Grieg waren hier veel geziene gasten. Robert Schumann had er van 1828 tot en met 1844 zijn eigen stamtafel. Zelfs revolutionaire geesten als Karl Liebknecht en August Bebel nipten er aan porseleinen kopjes. En in 1990 bespraken Helmut Kohl en Lothar de Maizière in Coffe Baum de Duitse Eenwording. Coffe Baum is sinds kort prachtig gerestaureerd. Aan het koffiehuis is een museum toegevoegd, met vijftien zalen vol objecten uit de Saksische koffiecultuur. Tussen de oude tafelkoffiebranders en de antieke koffiemolens bevindt zich ook een hypermoderne proefbrander.

Vanaf Coffe Baum is het maar een klein eindje lopen naar koffiehuis Zimmermann in de Katharinenstrasse. Een adresje waar de koffiehuismuziek serieus werd genomen. Bijvoorbeeld door Georg Philipp Telemann, die vanaf 1701 met zijn Collegium Musicum speciale composities voor Zimmermann en omliggende koffiehuizen maakte. Ook Johann Sebastian Bach, de maker van de Kaffee-Kantate, was een trouwe Zimmermann-gast. Wilt u de koffiegeschiedenis van Leipzig aan den lijve ervaren? Dan kunt u meedoen aan een twee uur durende café- en koffietour. Boeking: 00-493417104230/280. Voor meer informatie en hotelreserveringen: 00-493417104260/265 of www.leipzig.de.

Hamburgs surrealisme

Water, lucht en natte klinkers. Dat is Hamburg volgens Constantin Hahm. Duizend kilometer van Hamburg vandaan, in een gehucht aan de Loire, schildert Hahm stadslandschappen vol weemoed en verlangen. Maar ook anekdotes uit de Hamburgse geschiedenis legt hij op het schilderslinnen vast. Hij drijft de spot met locale helden en verandert het alledaagse steeds in een grotesk panopticum. Een vrouw laat met een doodernstig gezicht haar teckel uit; een ambtenaar zoekt ontspanning door te wandelen over de Hamburgse daken; vredig varen schepen over de Elbe. Het zijn wel schepen die volgens Hahm kloppen. Hahms universum heeft bonte kleuren, surrealistische details en gevaarlijk gekantelde perspectieven. T/m 14 jan, Museum für Hamburgische Geschichte, Holstenwall 24. Ma 13-17u, di-zo 10-18u. Inl 00-494035042360.

En verder

Peter Steins marathonvoorstelling Faust I +II op 9/10 dec in de Arena, Berlijn 00-491805463843; Wagners Götterdammerung met zangeres Hildegard Behrens op 10 dec in het Nationaltheater, Mannheim 00-496211680150; Faszination Venus t/m 9 jan in het Wallraf-Richartz-Museum, Keulen 00-492212212372; Otto Dix t/m 28 jan in oa de Orangerie van Gera 00-4936522147; Joan Miró t/m 28 jan in het Wilhelm-Hack-Museum, Ludwigshafen 00-496215043411; Max Beckmann t/m 28 jan in de Neue Pinakothek, München 00-498923805195; Kurt Schwitters t/m 18 febr in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf 00-492118381-0; Niki de Saint Phalle t/m 25 febr in het Sprengel Museum, Hannover 00-4951116843875.