Bestrijding misdaad kern van troonrede

De Britse koningin Elizabeth heeft gisteren het parlementaire jaar geopend met een `ultralichte' troonrede. Dat voedt de speculatie dat premier Tony Blair voor het voorjaar van 2001 verkiezingen zal uitschrijven.

Blairs woordvoerder zei dat de regeringsplannen wel degelijk neerkwamen op ,,een volledig parlementair programma'', maar de vijftien wetsvoorstellen die de koningin in het Hogerhuis aankondigde zijn er beduidend minder dan anders en vier ervan verkeren in voorlopige staat. Politieke veteranen zagen het pakket vooral als een bewijs dat ,,ministers hun bureaus leegmaken'' om zich voor te bereiden op de parlementsverkiezingen.

Volgens de troonrede wordt misdaadbestrijding een hoofddoel in het komende jaar. Standaardboetes voor wangedrag, nieuwe volmachten voor de politie en een (omstreden) avondklok voor tieners maken deel uit van het aanpakken van de zogeheten yob culture, terreur en vandalisme door veelal dronken jongeren. Die kwestie staat volop in de aandacht na de moord, tien dagen geleden, op een 10-jarige Nigeriaanse jongen Damilola Taylor in de Zuid-Londense wijk Peckham. Taylor bloedde dood nadat hij op weg van school door twee leeftijdgenoten in zijn been werd gestoken.

Verbetering van het openbare gezondheidsstelsel en het onderwijs krijgen eveneens prioriteit. Ook dat zou volgens commentatoren wijzen op naderende verkiezingen. Veel Britten die in 1997 Labour stemden, verwijten Blair dat de hervormingen op die terreinen tot nog toe te weinig resultaat hebben opgeleverd.

De troonrede belooft ook de verhoudingen tussen de stad en het platteland verder op scherp te zetten. De regering kondigde namelijk aan dat parlementariërs binnenkort, vermoedelijk nog vóór kerstmis, kunnen stemmen over een verbod op de controversiële vossenjacht met honden. Als het Lagerhuis zo'n verbod goedkeurt, zal het zeker leiden tot een bitter gevecht met het in meerderheid conservatieve Hogerhuis en tot protesten van de boeren- en jachtlobby.

Nieuwe parlementsverkiezingen zouden Blair een tweede termijn moeten bezorgen, iets wat nog geen Labour-premier is gelukt. Ondanks een jaar van tegenslagen over brandstofprijzen, pensioenen en de spoorwegen staat Blair in de peilingen opnieuw op winst met 48 procent van de stemmen tegen 33 procent voor de intern verdeelde Conservatieven onder William Hague.

Het Britse Lagerhuis moet binnen elke vijf jaar ontbonden worden voor verkiezingen. Blair heeft in theorie tot mei 2002 de tijd om die uit te schrijven, maar bij de huidige rugwind is het voordelig die eerder te houden. Verwachte datum is donderdag 3 mei, maar het kan ook april worden. Tussen het ontbinden van het parlement en de verkiezingen moeten wettelijk minimaal zeventien werkdagen vallen.