Basquiat

Basquiat gaat over kunstenaar Jean-Michel Basquiat (1960-1988), die in 1980 werd ontdekt en toen in één klap van een straatarme graffiti-artiest in een gevierd kunstschilder veranderde. Basquiat brandde in hoog tempo op: hij stierf op zijn zevenentwintigste aan een overdosis heroïne. De film van Julian Schnabel, die zelf ook als schilder begon, is een bevlogen, mooi gestileerde interpretatie van dit korte leven. Jeffrey Wright zet Basquiat neer als een eenzaam genie, maar ook als een rancuneus mormel, dat voor een beetje roem zijn vrienden verraadt en zijn vriendin bedriegt.

Aan de opbouw van het verhaal mankeert wel veel. De eerste helft van de film is vooral mooi om naar te kijken: Basquiat heeft een terugkerend visioen van een surfer die boven de wolkenkrabbers van New York een woeste branding trotseert, en `ziet' met ons al zijn kunstwerken voordat hij ze uitvoert. De enige dialogen zijn de korte kreetjes waarmee hij en zijn boezemvriend Benny (Benicio del Toro) hun wereldje van experimentele muziek, basketbal, feesten en veel drugs omlijsten. In de tweede helft moet er alsnog een echt verhaal verteld worden, en krijgen mensen als Christopher Walken (die de journalist speelt in een overigens adembenemende interviewscène) opeens hele lappen tekst in de mond gelegd.

Basquiat kan bogen op een indrukwekkende lijst van topacteurs in de bijrollen – behalve Walken onder meer Gary Oldman als collega-schilder Albert Milo en Dennis Hopper als oerdomme zakkenvuller Bruno Bischofberger. En dan is er David Bowie, wiens vertolking van Andy Warhol in de publiciteit rond Basquiat tot een van de hoogtepunten van de film werd opgeklopt. Een pijnlijke vergissing, want Bowie is tenenkrommend slecht. Hij draagt wel de obligate pruik van engeltjeshaar en een dikke, hoornen bril, maar blijft een onvervalste Brit, die zijn stiff upper lip af en toe omhoogtrekt om er weer wat aarzelend getut uit te laten ontsnappen.

,,Jeetje Jean-Michel, ik weet helemaal niet meer wat mooi is'', verzucht hij tegen zijn pupil als ze eens proberen om samen een schilderij te maken. Misschien was Warhol wel echt zo eng, maar Bowie zelf lijkt er niet in te durven geloven. Hij ziet eruit of hij elk moment in gegiechel kan uitbarsten.

Basquiat, morgen, Canvas, 22.50-0.35u.

    • Sandra Heerma van Vos