Leger des Heils is leger, en dus subversief

Het Leger des Heils dreigt zijn activiteiten in Moskou te moeten staken. De stadsrechtbank heeft bepaald dat de naam `leger' erop duidt dat de religieuze hulpverleners de ,,staatsveiligheid ondermijnen en, door de vorming van gewapende formaties, sociale, raciale, etnische en religieuze tweespalt zaaien''.

Kolonel Kenneth Baillie, het hoofd van het Leger des Heils in de voormalige Sovjet-Unie, kon zijn ogen niet geloven toen hij het vonnis onlangs binnenkreeg. ,,Volgens dit document – haha – zijn wij een subversieve organisatie omdat we onzelf `leger' noemen. Haha. Oh My God.'' Het is de holle lach van wanhoop die je vaker hoort bij Westerlingen met goede bedoelingen die het onderspit dreigen te delven tegen de Russische bureaucratie. Hulpverleners die als spionnen het land uit worden gezet, of die moeten toezien hoe hun hulpgoederen door de douane in beslag worden genomen en verbrand.

Het Leger des Heils is sinds 1992 actief in Rusland, nadat de beweging in 1920 al eens het land was uitgezet. In veertien steden ten westen van de Oeral verspreidt men het woord Gods via soepbussen voor daklozen, opvang van ex-gedetineerden en aerobics voor straatarme weduwes. Onder de 26 `officieren' in Moskou bevinden zich inmiddels veertien Russen.

De problemen begonnen met de invoering van een controversiële wet uit 1997. Deze verplicht buitenlandse sektes en genootschappen die korter dan 15 jaar in Rusland actief zijn, zich bij lokale autoriteiten te laten registreren. Moskou wees vorig jaar een verzoek tot registratie af. Naast een aantal juridische spitsvondigheden stelde Moskou dat het Leger zijn hoofdkwartier in Londen heeft. De wet uit 1997 is speciaal ontworpen met het oog op zulke geloofsgemeenschappen, maar Moskou concludeerde dat het Leger slechts een soort ambassade mag openen.

Deze uitspraak is nu in hoger beroep goedgekeurd. Baillie: ,,Moskou en de rechters voeren telkens nieuwe gronden tegen ons aan, wat tegen alle regels van beroep is. Waarom Moskou van ons af wil, weet ik niet. Het is erg verontrustend. Andere steden volgen vaak het voorbeeld van Moskou.''