Feyenoord bevestigt lage niveau Nederlands clubvoetbal

De martelgang van de Nederlandse voetbalclubs in Europa begint voorspelbaar te worden. Uitgerekend tegen het dolende VfB Stuttgart, waar trainer Ralf Rangnick elke dag moet vrezen dat het zijn laatste is, vergooide Feyenoord zijn kansen op kwalificatie voor de vierde ronde van de UEFA Cup al in een dramatische eerste helft. Met een 2-1 overwinning op de koploper van de eredivisie onderstreepte nota bene de hekkensluiter van de Duitse Bundesliga de nederige status van het Nederlandse clubvoetbal.

Zondag mag Feyenoord zich weer de koning wanen in eigen land als in de Rotterdamse Kuip de klassieker tegen Ajax op het programma staat. In Zwitserland en Duitsland zal fijntjes worden gewezen op het kille feit dat beide clubs op Europees niveau roemloos werden uitgeschakeld door modale ploegen. De bitter gestemde Feyenoord-coach Bert van Marwijk wenste die pijnlijke conclusie niet te accepteren. Al voor het armzalige duel in het Gottlieb Daimler-stadion in Stuttgart weigerde Van Marwijk de ranglijst als graadmeter te beschouwen voor de werkelijke kracht van de VfB, alsof die niet feilloos het oproer bij de club verklaarde.

Gisteren voelde de voormalige linksbuiten zich moreel gesteund door de visie van Willem van Hanegem, die zijn oude club had opgeroepen zich niet te laten verblinden door de positie van VfB Stuttgart in de Bundesliga. De argumenten van Van Marwijk klonken niet overtuigend. Hij constateerde dat de acteurs van Vfb Stuttgart ,,wel vijf keer zoveel verdienen dan mijn spelers en dat ze over meer internationale ervaring beschikken''. Hoe zou het dan toch komen dat diezelfde voetballers zaterdag na de afgang tegen Borussia Dortmund door de eigen aanhang nog werden verketterd als Scheisse Millionäre?

De omstreden coach Rangnick voelde zich al eerder gedwongen een knieval te maken voor zijn Bulgaarse vedette Balakov, die hij twee weken geleden voor het eerste duel met Feyenoord nog uit de selectie had gezet. Ook door zijn teamgenoten werd de 34-jarige regisseur weer in genade aangenomen en op zijn oude dag etaleerde Balakov meer spelintelligentie dan de meeste Feyenoorders. Toch is de harmonie bij de verwende grootverdieners van Stuttgart niet hersteld en Feyenoord had dit kwetsbare elftal veel zelfbewuster tegemoet moeten treden.

Van Marwijk verschuilde zich achter het cliché dat een belaagde ploeg ook getergd uit een crisis te voorschijn kan komen. Maar na de verdiende 1-0 voorsprong door een treffer van verdediger Meissner holden de Duitsers angstig achteruit. Door bereidwillig in de loopgraven te kruipen boden ze Feyenoord in het tweede bedrijf nog voldoende ruimte om het 2-2 gelijkspel uit Rotterdam te compenseren met een zege in Stuttgart. De snoeihard ingeschoten vrije trap van middenvelder Paauwe in de 71ste minuut was het sein voor een totale belegering van het doel van Stuttgart-keeper Hildebrand.

Juist in die fase ontdekte Van Marwijk hoe ongelukkig zijn opstelling in de eerste helft was geweest, al kreeg hij dat zelfverwijt niet over zijn lippen. De coach durfde niet te gokken met spits Korneev en libero Van Wonderen, die door blessures enkele weken uit de roulatie waren geweest. Maar de Rus illustreerde na rust dat Van Marwijk geforceerd had gekozen voor de oplossing met middenvelder Jochemsen en schaduwspits Tomasson in de punt van de aanval. Alsof dat tegen Sparta beproefde concept op Europees niveau niet genadeloos tegen het licht zou worden gehouden.

Het duo Jochemsen/Tomasson hield geen bal vast en creërde welgeteld één kans. Toch uitte Van Marwijk de meeste kritiek op zijn buitenspelers Kalou en Leonardo, die voor rust inderdaad onzichtbaar waren. ,,We hebben deze wedstrijd door een gebrek aan scherpte bij de aanvallers al in de eerste helft verloren'', luidde de conclusie van Van Marwijk. Maar hij had de ondergang van zijn elftal wel mede in de hand gewerkt. Korneev beaamde dat hij geen hele wedstrijd had kunnen spelen. Maar Van Wonderen had wel in de basis kunnen beginnen, waardoor Van Gobbel als rechtsback de in Rotterdam zo gevaarlijke Stuttgart-middenvelder Gerber had kunnen schaduwen.

Nu mocht Van Wonderen pas tien minuten voor tijd enige lijn brengen in de aanvalsopbouw vanuit de verdediging, terwijl zijn passing node werd gemist. Maar Van Marwijk hield stug vast aan zijn adagium dat hij alleen met elf fitte spelers wil beginnen, terwijl de moeizame uitgangspositie voor de return in Stuttgart een gedurfder coaching had vereist. Het inbrengen van de houterige Somalia als extra breekijzer was ook al een teken van armoede bij Feyenoord, dat reikhalzend uitkijkt naar de entree van de Zweedse spits Elmander. Prompt veroverde Stuttgart in de slotminuut zelfs de volle buit.

Vanaf elf meter profiteerde Balakov van een misser van doelman Dudek, die de bal na een corner van de Bulgaar uit zijn handen liet vallen en vervolgens met een strafschop na een duikeling van invaller Ganea te zwaar werd bestraft. Toen had Feyenoord het onheil allang over zichzelf afgeroepen. Zo bleek na Sturm Graz in de kwalificatie voor de Champions League ook het via de Intertoto voor de UEFA Cup geplaatste VfB Stuttgart geraffineerder dan de nummer één van Nederland. Het zou de anders zo realistische coach Van Marwijk sieren als hij na een dag van bezinning hardop van een blamage durft te spreken.

    • Robèrt Misset