Duitse zeepbel EM.TV spat uiteen

Het Duitse entertainmentconcern EM.TV is ingestort. Gisteren maakte het bedrijf een forse winstdaling bekend. De Kirch-groep schiet te hulp. Maar de zeepbel is uiteengespat.

We're only in it for the money: wij doen het uitsluitend voor het geld. Deze leus, die de Amerikaanse componist Frank Zappa in de jaren zeventig bedacht, gaat helemaal op voor de Beierse broers Haffa, bestuursvoorzitter Thomas Haffa (48) van EM.TV en diens voormalige plaatsvervanger Florian (35).

In 1989 richtte het tweetal het entertainmentconcern EM.TV in München op. Iets meer dan drie jaar geleden brachten ze hun bedrijf naar de Neue Markt in Frankfurt. Nog begin dit jaar leken de Haffa's onverslaanbaar.

De broers waren de onbetwiste eigenaars van een snelgroeiend film- en sportrechtenbedrijf, dat in 1999 een omzet van 350 miljoen mark behaalde. Ze bezaten de rechten op de uitzendingen van de Flintstones, van Sesamstraat en van het vooral in Duitsland populaire tv-bijtje `Biene Maja'. Ze zorgden voor de merchandising van het Münchense `Oktoberfest' en de Expo 2000 in Hannover.

De Haffa's waren de wijde wereld ingetrokken. Voor 3,75 miljard mark hadden zij de helft van Bernie Ecclestone's Formule I-races verworven. Ze kochten de Muppet-studio's van Hollywood-producent Jim Henson. Wat zij wilden hebben, konden ze krijgen. Geld was geen probleem, risico-kapitaal was er volop.

In hun grootheidswaan riepen zij overmoedig dat ze in hun branche de besten ter wereld waren, groter dan de nummer één, het Amerikaanse Walt Disney. Met name de charmante Thomas Haffa, die verzot is op veel geld, dure villa's en snelle jachten, werd de lieveling van de beurs. Hij was de popster van de Neue Markt.

De koers van EM.TV schoot omhoog. Werden de aandelen in oktober 1997 voor 37 eurocent per stuk op de Neue Markt geïntroduceerd, in maart 2000 stonden ze op ruim 115 euro. Een stijging van 32.000 procent. Wie drie jaar geleden duizend mark had geïnvesteerd, was ruimschoots miljonair geworden.

Inmiddels is de zeepbal uiteengespat. Begin deze week werd duidelijk dat de Haffa's te veel ineens hadden gekocht, enorme schulden maakten, knoeiden met cijfers en hun aandeelhouders gouden bergen hadden beloofd.

Wat als een sprookje uit duizend en één nacht begon, is in rook opgegaan, constateerde het conservatief-liberale dagblad Die Welt. Nog in oktober vertelde Thomas Haffa dat de beleggers niets te vrezen hadden. Reeds afgelopen maand werd duidelijk dat het bedrijf niet langer alleen verder kon.

De snelle beurswinsten waren als sneeuw voor de zon verdwenen. EM.TV bleek de onbetrouwbare partner te zijn waarvoor de vroegere RTL-baas in Duitsland, Helmut Thoma, altijd had gewaarschuwd. In zijn val sleepte EM.TV de Nemax 50, de indicator van belangrijkste bedrijven aan de Neue Markt, met zich mee.

Zaterdag maakte Florian Haffa bekend dat hij terugtreedt uit de raad van bestuur van EM.TV. En maandag deelde bestuursvoorzitter Thomas Haffa mee dat de winstprognose over het jaar 2000 vóór belasting was verschrompeld tot een magere 50 miljoen mark. Dat is negentig procent minder dan de 600 miljoen mark die was beloofd.

De laatste weken was de beurskoers reeds sterk naar beneden gecorrigeerd. Bij de opening van de beurs hedenochtend stond het aandeel net boven de tien euro. In plaats van 27 miljard mark, is het bedrijf geen 5 miljard meer waard.

Een gedeeltelijke verkoop is het enige dat rest. Gisteren maakte Thomas Haffa bekend dat de Beierse media-tycoon Leo Kirch (74) een belang van bijna 17 procent (en stemrecht voor 25 procent) in EM.TV neemt. Kirch, een oude zakenpartner van de Haffa's, betaalt daarvoor een schijntje: minder dan 1,25 miljard mark.

Leo Kirch is de belangrijkste handelaar in film- en tv-rechten in Duitsland. Hij is tevens eigenaar van de commerciële televisiegroep ProSiebenSat.1. Door in EM.TV te stappen, wordt hij voor een kwart eigenaar van de Formule I, die als zelfstandige dochter van zijn Kirch-Gruppe wordt voortgezet.

Het verhaal van de Haffa's is tekenend voor de opkomst en de val van de Neue Markt. Als geen ander representeerde Thomas Haffa de jachtige Zeitgeist van de eeuwwisseling. Met zijn playboy-achtige dynamiek raakte hij een gevoelige snaar in het land waar almaar meer inwoners de afgelopen twee jaar aandelen kochten. Inmiddels zijn meer dan twintig miljoen Duitsers actief op de beurs; dat is ongeveer een vijfde van de bevolking.

Thomas Haffa was de held van de Nieuwe Economie. Waar hij opduikt, ruikt het naar succes, jubelde de Duitse pers dit voorjaar. Het gerenommeerde Business Week en Euro Business zetten hem op het omslag. Dat de Haffa's een enorme miskleun zouden maken met de merchandising van de rechten voor de Expo 2000, was toen nog niet bekend.

Onder de sterke vleugels van Kirch lijkt de toekomst van EM.TV en zijn 226 medewerkers voorlopig te zijn veiliggesteld. Maar Brussel houdt de transactie tegen het licht om te kijken of er geen kartel ontstaat. Thomas Haffa blijft aan als bestuursvoorzitter.

EM.TV is geen uitzondering. De Neue Markt van jonge computer- en media-ondernemingen heeft de afgelopen jaren veel charlatans aangetrokken. Veel bedrijven worden ook door onervaren managers geleid. Inmiddels is de zuivering op de Neue Markt begonnen. Het regent dezer dagen winstcorrecties.

    • Willem Wansink