Massaal stemden ze tegen de Brexit-deal, maar om andere redenen

Stemgedrag

Honderden Lagerhuisleden stemden tegen de deal van premier May. Sommigen omdat ze voor een harde Brexit zijn, anderen omdat ze geen Brexit willen.

Premier Theresa May (boven) dinsdagavond na de stemming in het Lagerhuis (onder), waar ruim tweederde van de parlementariërs tegen haar Brexitakkoord stemde.
Premier Theresa May (boven) dinsdagavond na de stemming in het Lagerhuis (onder), waar ruim tweederde van de parlementariërs tegen haar Brexitakkoord stemde. Foto’s EPA, Reuters

Met het wegstemmen van haar Brexit-deal beleefde Theresa May op dinsdagavond een van de grootste nederlagen die een Brits kabinet ooit leed bij een belangrijke stemming: het verschil tussen voor- en tegenstemmers was 230, in het nadeel van de premier. De laatste keer dat een regering op een dergelijke manier de boot in ging, was in 1924, maar toen was het verschil nog steeds veel kleiner. Hoe ziet die groep van tegenstemmer – en dat kleine clupje voorstemmers er eigenlijk uit?

Conservatieven: 196 voor, 118 tegen

De weerstand tegen de deal van Theresa May met de EU is binnen haar eigen partij al van begin af aan een groot probleem. Dinsdagavond was dat niet anders. Het verzet bij de conservatieve parlementariërs tegen de deal houdt gelijke tred met de revolte tegen haar leiderschap, zo lijkt het. Want waar ze nu met 118 tegenstemmers te kampen had, overleefde ze vorige maand binnen haar eigen partij een vertrouwensstemming, waarbij 117 van de 317 Tory MP’s probeerden haar weg te krijgen. Veruit de grootste groep tegenstemmers bij de conservatieven bestaat uit overtuigde Brexiteers, die vinden dat de deal met de EU niet ver genoeg gaat. Denk aan bekende namen als David Davis, Jacob Rees-Mogg en Boris Johnson. Veel van hen hebben geen zin om de scheidingsnota van ruim 40 miljard euro aan de Europese Unie te betalen. Ze vinden dat een belangrijk land als het Verenigd Koninkrijk met veel te weinig respect wordt behandeld in de onderhandelingen, door ongekozen vertegenwoordigers van de EU als Juncker en Tusk. Maar de voornaamste reden voor de tegenstem is naar eigen zeggen de noodoplossing voor de Ierse grens. Veel Brexiteers vrezen dat de EU met deze maatregel zonder einddatum de Britten eindeloos verbonden kan houden aan Europa.

Labour: 3 voor, 248 tegen

Sinds Theresa May in het najaar van 2018 haar deal sloot met de EU, is er door veel van haar partijleden hard gewerkt om Labourparlementariërs over te halen om in haar kamp te komen.

Labour-MP’s vallen tegenwoordig vooral uiteen in twee groepen. Ten eerste degenen die de gehele lijn van leider Jeremy Corbyn steunen en willen aansturen op het wegsturen van Mays regering, met nieuwe verkiezingen tot gevolg. Een nieuwe Labourregering zou daarna een betere deal met Brussel moeten uitonderhandelen, waarbij het doel is om het Verenigd Koninkrijk onderdeel te laten zijn van een permanente douane-unie met de EU.

Daarnaast is er een onbekend, maar aanzienlijk deel van de Labourfractie dat graag een tweede referendum zou zien over de Brexit, net als veel van de – vaak jonge – leden. Ook al nam het partijcongres daar vorig jaar een motie over aan, de mensen die een nieuw referendum willen hebben nog niet de overhand.

De pogingen van May en haar collega’s om een wig te drijven tussen die verschillende stromingen binnen de Labourfractie zijn vooralsnog op een ramp uitgelopen. De resultaten van de campagne, waarbij bijvoorbeeld regelmatig in zaaltjes is ingepraat op de Labour MP’s door hun conservatieve collega’s, zijn met een gerust hart abominabel te noemen. Slechts drie Labour-vertegenwoordigers wist Mays partij over te halen. En het is de vraag in hoeverre dat eigenlijk de verdienste is van de conservatieven. Want alledrie de ‘overlopers’ van Labour staan bekend als eurosceptisch.

DUP: 10 tegen

Aan de gedoogpartner DUP, de Noord-Ierse Unionisten, heeft de minderheidsregering van Theresa May bijzonder weinig gehad in het Brexit-dossier. May maakte zich afhankelijk van de Noord-Ieren toen ze in 2017 de meerderheid verloor bij door haarzelf uitgeschreven verkiezingen.

De DUP, ooit opgericht door de vermaarde dominee Ian Paisley, heeft zich fel gekeerd tegen de backstop. Dat is het mechanisme dat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland openhoudt, zolang de EU en de Britten nog geen nieuw veelomvattend handelsakkoord bereiken. De DUP vreest dat de Europese Unie er met de backstop voor zal zorgen dat Noord-Ierland afdrijft van het Verenigd Koninkrijk en dat voor Noord-Ierland andere regels gaan gelden, wat deels een terechte vrees zou kunnen zijn. Daarom is de fractie in zijn geheel tegen, totdat May van de EU de garantie krijgt dat de backstop tijdelijk is.

De rest: 3 voor, 56 tegen

Zoals verwacht stemden naast Labour, de grootste oppositiepartij, ook alle andere oppositiepartijen tegen het akkoord van May. De meeste van die parlementariërs, bijvoorbeeld van de Scottish National Party, de Welshe nationalisten en de Liberal Democrats, zijn uitgesproken tegenstander van een Brexit. De eerste twee vinden dat de Engelsen hun landen de kans ontneemt om te floreren in Europees verband.

    • John Hoogerwaard