Zelfanalyse in bedrijfsportret

Een journalist vermoedt soms dat ergens iets loos is zonder dat er harde aanwijzingen voor zijn. Hij duikt in het onderwerp en leest op een dag tot zijn schrik in de krant dat een ander zijn verhaal naar buiten heeft gebracht. Dat overkwam Claudia Tellegen (NCRV) die zich ruim een halfjaar geleden stortte op de imagoproblemen van de Nederlandse modeketen C&A. Ze was nog maar een maand of twee opnames aan het maken, toen de C&A-top aankondigde dat alle 109 winkels in Groot-Brittannië en drie filialen in Nederland gingen sluiten – ze hadden te lang verlies geleden.

De driedelige documentaire Clemens en August (de oprichters) is actueel — twee traditionele modeketens, Peek en Cloppenburg en Kreymborg, zijn dit jaar al bezweken onder de concurrentie van modieuze ketens als H & M en Zara. Maar ook historisch: voor het eerst zijn journalisten binnengelaten bij C&A, het imperium van de familie Brenninkmeijer.

In de eerste aflevering verklaren medewerkers van hoog tot laag in het concern waarom de belangrijkste klanten — twintigers en dertigers — de kleren van C&A niet kopen. Van winkelketens die zich veel `opener' opstellen dan C&A, zoals het beursgenoteerde Vendex KBB en Ahold, hoef je deze openhartigheid niet te verwachten. Na jaren van geslotenheid lijkt C&A van de weeromstuit te hebben besloten om nergens meer doekjes om te winden.

Toon van Manen, bedrijfsleider van het filiaal Amersfoort, wijst moedeloos naar de rijen rokken en broeken. ,,Je krijgt de indruk dat heel Amersfoort ermee loopt en dat willen klanten niet.'' Hij is het zat om elk halfjaar te horen dat het volgend jaar beter wordt. ,,Op een gegeven moment denk je: luistert er niemand in dit bedrijf? Dan heb ik zo vaak gezeurd om andere kleren en dan krijgen we dít weer.'' De presentatie van kleren is ook belabberd, zegt hij. Een nieuwe winkel in Amersfoort moet daar verandering in brengen.

De kleding van C&A is gewoon oubollig, stellen zowel de verkoopster als het nieuwe hoofd van de collectie in Brussel, Wim Smit, vast. Verkoopster Maria Gonsalez: ,,Mijn eerste vraag toen ik hier kwam werken: ik hoef toch niet de bedrijfskleding aan te trekken? Wim Smit: ,,Ik moet de collectie vernieuwen, maar kan daarbij niet op mijn bek gaan, want een slechtere collectie dan dit kán gewoon niet.''

Het personeel verkent in cursussen zijn nieuwe doelgroep: geen voortrekkers, maar modevolgers. Vooralsnog, zegt Smit beschaamd ,,lijkt het in het gemiddelde filiaal alsof het bejaardentehuis de deuren heeft geopend''. Het bedrijf heeft te lang achterovergeleund, zegt bedrijfsleider Van Manen. ,,We waren groot en dachten: men komt toch wel bij ons. Maar dat is niet meer zo.''

C&A ,,gaat knokken'' en het doel is ambitieus. De 560 winkels in 12 landen moeten weer concurreren met trendy winkels. Na deze documentaire te hebben gezien, zou je bijna hopen dat het ze lukt.

Document: C&A, Ned.1, 22.55-23.40u.