Vier van Belgrado `zwaar mishandeld'

De vier Nederlandse mannen die van 18 juli tot 9 oktober vastzaten in Belgrado zijn drie dagen zwaar mishandeld, zeiden zij gisteravond op de televisiezender SBS6.

Bas van Schaik, Sander Zeitsen en Jeroen van Iersel vertelden hun verhaal van de bijna drie maanden durende detentie in Belgrado. Godfried de Rie wilde ,,om persoonlijke redenen'' niet op de televisie. In ruil voor hun medewerking zond SBS6 op verzoek van de vier mannen spotjes uit voor Amnesty International.

De vier vertrokken op 16 juli. Met elf messen, camouflagekleding, een paar NAVO-voedselpakketten en survivalgidsjes reden ze in een gehuurde auto naar de Balkan. Het was hun tweede reis in de regio. Ze gingen in de fout door zonder visum Montenegro binnen te rijden, zeiden ze.

,,We hebben er nooit bij stilgestaan dat Montenegro een onderdeel van Joegoslavië is. Dat verwijt ik mijzelf'', aldus Jeroen van Iersel. Ze hadden wel allerlei krantenknipsels bij zich over de regio. Samen met de legerspullen moet dat een ,,verdachte indruk'' hebben gegeven toen ze werden aangehouden, erkenden ze.

De mannen werden eerst in het politiebureau in Novi Pazar verhoord en vervolgens in een arrestantenbusje naar Belgrado vervoerd. Tijdens die rit ,,rookten we symbolisch een laatste sigaret'', zei Van Iersel. Vervolgens werden ze naar eigen zeggen naar het hoofdkwartier van de speciale politie in Belgrado gebracht. Daar zijn ze drie dagen zwaar mishandeld en met de dood bedreigd, vertelden ze. ,,We werden overal geschopt en geslagen, we moesten de hele dag met een kap over ons hoofd tegen de muur staan'', aldus Zeitsen. ,,Ze dreigden dat ze ons zo dood in Kosovo konden achterlaten, zonder dat iemand ooit zou weten dat we in Belgrado waren geweest'', aldus Van Iersel. Volgens de mannen kregen ze ook te horen dat hun vrienden inmiddels geëxecuteerd zouden zijn.

De ondervragers drongen continu aan op een bekentenis dat de mannen terroristen waren. Als ze dit op een videoband zouden verklaren, mochten ze naar huis. ,,Na drie dagen geweld, zonder eten en drinken, bereik je een punt dat het je niet meer uitmaakt'', aldus Van Schaik. Op de videoband vertellen ze over het plan Miloševic in een skibox bij het Joegoslaviëtribunaal af te leveren. ,,Dat hadden we voor de gein wel eens gezegd, als cynische reactie op het nieuws'', aldus Van Iersel. Zeitsen zei dat hij bewust de naam van overste Karremans in zijn videoverklaring noemde, om aan te geven dat het onzin was. Nadat de video was opgenomen, werden de mannen naar de gevangenis in Belgrado gebracht. Ze werden niet langer mishandeld en ontvingen bezoek van medewerkers van de Nederlandse ambassade en familieleden.

Van Schaik, Zeitsen en Van Iersel zeggen ,,sterker'' te zijn geworden door hun drie maanden gevangenschap. ,,Ik heb mijzelf beter leren kennen'', aldus Van Schaik. ,,Ik weet nu dat ik in zo'n situatie mijn mannetje kan staan'', aldus Zeitsen.