SHOWTIME, BOBTIME VOOR SPICE GIRLS

Vier blonde vrouwen suisden afgelopen zaterdag door het ijskanaal in Winterberg. De twee Nederlandse ploegen eindigden in de middenmoot bij de wereldbekerwedstrijd bobslee. In de verte gloren de Winterspelen van Salt Lake City.

Bobsleeën is een dynamische sport, meldt de brochure van de sponsor niet zonder reden. Met een snelheid van 120 kilometer per uur suizen de atleten door een smal, steil en bochtig parcours naar beneden. De terugkeer naar de startplaats is een stuk minder dynamisch. Met een slakkengang worden mens en materiaal per tractor naar boven gereden. De bobbers zijn even terug op aarde. Eenmaal terug bij de startplaats bevinden ze zich weer in hogere sferen. Kreunend en schreeuwend staan ze klaar voor vertrek. De Nederlandse teammanager hanteert Engelstalige kretologie. It's bobtime, it's showtime, let's go.

Winterberg is deze zaterdagvond het spookachtige decor in het hart van Sauerland. Het populaire skioord doet zijn naam geen eer aan. Veel heuvels, geen bergen. Veel regen, geen sneeuw. Het zicht op de bobsleebaan wordt belemmerd door mistflarden die door de lichtmasten extra aanzien krijgen. Op een houten vlonder slijpen de deelneemsters de messen van de ijzers. Met een deken wordt het glijmateriaal zo warm mogelijk gehouden. Koude ijzers snijden minder goed door het ijskanaal. Gebitsbeschermers behoren ook tot de attributen. Bobsleeën is een gevaarlijke sport, hoewel de verwondingen meestal beperkt blijven tot kneuzingen. ,,Je vliegt als een bolletje door een grote kuip'', verwoordt remmer Ineke Kleinhesselink het gevaar onderweg.

In een artikel in De Telegraaf werden de blonde, lenige en gespierde bobsleevrouwen vorige maand nog afgeschilderd als Spice Girls. Ze beschouwen deze bijnaam niet als een belediging. ,,Gaaf toch zeker'', verwijst de Nederlandse pilote Eline Jurg naar de vergelijking met de Engelse zangeressen.

Pilote Ilse Broeders moet na afloop van de wereldbekerwedstrijd in Winterberg even nadenken voordat ze haar passie voor de bobslee onder woorden brengt. Ze was een verdienstelijke atlete, toen ze in 1997 de tartanbaan verruilde voor het ijskanaal. Ze studeert medische biologie, in de zomermaanden vooral. ,,Na de eerste run in de herfst krijg je weer een kick. Het is een ritmisch gevoel, waarmee je de baan door swingt. Je voelt het in de onderbuik. Het is nergens mee te vergelijken'', meent Broeders.

Haar collega Jurg, die net als Broeders om één startbewijs voor de Olympische Spelen strijdt, speelde tennis en softbal toen ze vier jaar geleden voor het eerst in de bobslee stapte. Ze is verslaafd aan de herrie en de snelheid. Ze noemt de sport opwindend. ,,Er gaat één grote adrenalinestroom door je lijf. Ja, net als met seks, maar dan heel anders. En mentaal zit ik na zo'n race echt helemaal stuk. Het sturen vereist zoveel concentratie. Dat wil je gewoon niet weten.''

Beide pilotes kregen de smaak te pakken tijdens het kampioenschap `bobstarten' op de Grote Markt in Groningen. Ze besloten de wieltjes te verruilen voor de ijzers en kregen tot hun eigen verbazing start- en reisgeld voor de internationale toernooien. Met ouderwets materiaal en onervaren hulpkrachten behaalden ze redelijke resultaten. Jurg is eerlijk genoeg om toe te geven dat bobsleeën bij de vrouwen nog in de kinderschoenen staat. ,,De mannen zijn sneller en sterker. Logisch dat zij harder gaan.''

De oorsprong van deze typische wintersport ligt bij de eskimo's en indianen die zich in Noord-Amerika op een dergelijk vervoermiddel voortbewogen. Het wedstrijdelement is volgens de overlevering door een ober op een dienblad geïntroduceerd. Sinds 1924 staat bobsleeën op de olympische kalender. Tot 1991 was het een mannelijke aangelegenheid. Kracht en snelheid zijn de belangrijkste hulpmiddelen.

Veel gesjeesde atleten beginnen in een bobslee aan een tweede carrière. De start is het belangrijkste onderdeel. Wie daar een fractie van een seconde sneller is, heeft bij de finish drie fracties voorsprong, luidt een ongeschreven wet in Bobbejaanland.

Zo blijkt de Nederlandse atlete Nannet Kiemel een grote aanwinst. Zij stapte vorige week voor het eerst in een bobslee, maar zorgde in Winterberg in beide runs voor de tweede starttijd. De Zweedse atlete Ludmila Enqvist, olympisch kampioene op de horden, bevestigde de stelling dat hardlopers in een bobslee geen doodlopers zijn. Ze liep de snelste start, maar kwam net als Kiemel ervaring te kort als remmer. Nederland en Zweden eindigden bij de wereldbekerwedstrijd in de middenmoot. Op gepaste afstand van landen als Canada, Duitsland, Zwitserland en de Verenigde Staten.

In 2002 is bobsleeën ook voor vrouwen een olympische discipline. De goudkoorts heeft gezorgd voor een commercialisering van deze typische wintersport. Een IT-bedrijf uit Maarsbergen reageerde op een advertentie van de noodlijdende bobsleevrouwen. Ze hadden genoeg van de armetierige en amateuristische werkomstandigheden. Uit geldgebrek moesten ze tot vorig jaar helmen lenen, sleeën huren en verroeste ijzers slijpen. Voor hun verjaardag vroegen ze gereedschap om het tweedehands materiaal te repareren. Op de geïmproviseerde trainingen renden ze met winkelwagentjes over de parkeerplaats van de plaatselijke supermarkt.

Hoewel de vrouwelijke voorlichter geen bedragen wil noemen, leert een simpele rekensom dat haar sponsor jaarlijks bijna drie ton investeert in de twee Nederlandse vrouwenploegen. Anite Quality & Results heeft twee nieuwe sleeën gekocht, met een gezamenlijke waarde van honderdduizend gulden. Elke ploeg krijgt 75.000 gulden zakgeld. Het resterende bedrag is bestemd voor het inhuren van een Engelse coach en onvoorziene uitgaven. De sponsor doet ook aan marketing, getuige de posters op reclamezuilen in het centrum van Winterberg. `Op weg naar Salt Lake City', vermeldt de slogan.

De weg naar de Winterspelen van 2002 lijkt nergens zo kort als bij het bobsleeën. Een paar gezonde Hollandse meiden met een achtergrond in de atletiek maken na een paar jaar oefenen een goede kans op uitzending. ,,Het klinkt misschien lullig, maar het is voor ons makkelijker de Spelen te halen dan voor de schaatsers'', bevestigt pilote Jurg. Deelnemen aan een wereldbekerwedstrijd is ook geen groot probleem. Een licentie van de bond en zes afgeronde oefenrondjes volstaan. Volgens een aloude olympische gedachte is `deelnemen' voorlopig belangrijker dan `winnen'. ,,We komen net kijken in dit wereldje'', verklaart Broeders het kwaliteitsverschil met de traditionele toplanden.

The Road to Salt Lake City ligt geplaveid met hobbels en bobbels, maar de olympische limiet lijkt een mission possible voor de Nederlandse vrouwen. Twee wereldbekerklasseringen bij de eerste tien is voldoende.

Aangezien Nederland slechts één ploeg mag afvaardigen naar Salt Lake City, is de onderlinge concurrentie groot. Een voorstel om de beste vrouwen samen te plaatsen in een kopgroep, vindt geen gehoor. ,,Zo houden we elkaar lekker scherp'', meent remmer Pascale Schure.

De rivaliserende ploegen zullen elkaar niet in de haren vliegen, beloven ze plechtig. Ze refereren aan de vriendschappelijke sfeer die het bobsleeën kenmerkt. Zo helpen de Italiaanse vrouwen de Japanse vrouwen met het verplaatsen van de bobslee. Het stalen frame en de polyester huid wegen samen 180 kilogram. Het saamhorigheidsgevoel wordt gevoed door het Calimero-effect. De vrouwen moeten hun onderontwikkelde sport eendrachtig aan een professioneel imago helpen. Daarbij passen geen roddel en achterklap.

    • Jaap Bloembergen