Maffiawet

DE AMSTERDAMSE politie staat voor de zware opgave te voorkomen dat Amsterdam een soort Chicago aan de Amstel wordt. Er woedt in de hoofdstad een gangsteroorlog, waarbij met name elementen uit het voormalige Joegoslavië de aandacht op zich vestigen. Binnengekomen als huurlingen voor de onderwereld lijken zij nu hun eigen weg te gaan. Vrijdag moest de hoofdstedelijke politie de dertiende dodelijke schietpartij binnen twee maanden noteren.

Een verband van dit laatste incident met de recente golf van gangstergeweld is niet aangetoond. De Amsterdamse politietop is in elk geval bezorgd genoeg om aan te dringen op extra bevoegdheden. Plaatsvervangend korpschef Van Riessen zoekt deze primair in aanscherping van de zogeheten pluk-ze-wetgeving. Deze is in 1993 ingevoerd om het justitie beter mogelijk te maken criminele winsten te confisqueren. De opbrengst van deze wetgeving is tot dusver wat tegengevallen. Minister Korthals (Justitie) wil daar iets aan doen door het witwassen van crimineel geld als afzonderlijk delict strafbaar te stellen. Dit zal niet alleen de aanpak van zware criminelen door de rechter vergemakkelijken, maar moet ook de politie in de opsporingsfase — waar Van Riessen het over had — een handje helpen. De plaatsvervangend korpschef wil naar buitenlands voorbeeld echter meer.

Toch blijft er altijd een belangrijke horde te nemen. Er moet aantoonbaar sprake zijn van criminele buit voordat er iets valt te plukken. Daar kan geen wetswijziging iets aan veranderen. En ligt het wel aan de wet? Onderzoekers hebben van meet af aan gewaarschuwd dat de moeilijkheden met het plukken niet zozeer een kwestie zijn van ontoereikende wettelijke bevoegdheden, maar vooral zijn te wijten aan organisatorische en technische tekortkomingen. Er is ook zonder wetswijziging een wereld te winnen door voor politie en justitie een betere werkwijze mogelijk te maken. Ook dan blijft de pluk-ze-methode naar het zich laat aanzien van beperkt nut bij de aanpak van het criminele geweld. Hij legt het accent wel heel sterk op geld als belangrijkste drijfveer. Er is echter méér dat een crimineel drijft. Zeker als men, zoals in het geval van de Joegoslaven, door oorlogservaring gewend is te doden.

NEDERLAND HEEFT juist dit jaar een nieuwe wet ingevoerd met een arsenaal van bijzondere opsporingsbevoegdheden, waaronder een verruimde verdenking. Deze Wet BOB stond in het teken van de verontrustende bevindingen van de parlementaire enquêtecommissie-Van Traa over uit de hand gelopen politiemethoden. Beteugeling dus. Maar de nieuwe wet biedt de politie ook belangrijke offensieve mogelijkheden. De gangsteroorlog in de hoofdstad wettigt ten volle hun inzet.