Dwangarbeid voor Belgische kerstman

Er is een kerstman gearresteerd in Sint-Niklaas. Echt waar. In dit Vlaamse stadje waar niet toevallig ook het Sint-Nicolaasgenootschap zijn hoofdkwartier heeft opgeslagen, reed de kerstman woensdagmiddag rond twee uur met arreslee en rendieren over de markt, alwaar hij door een politieagent in de kraag werd gevat. De oude man moest mee naar de snelrechtbank – een nieuw Belgisch fenomeen – en werd tot acht dagen dwangarbeid veroordeeld. Zijn slee en rendieren werden verbeurd verklaard. Ook moest hij Sinterklaas, die bij de zitting aanwezig was, één frank morele schadevergoeding betalen. Hoewel er in Sint-Niklaas tot 6 december een verbodsbord staat voor kerstmannen, had deze kerstman zich immers tijdens de spertijd al op straat begeven.

Natuurlijk waren zij allen maar figuranten, tot ieders vermaak bont in het pak gestoken door het Sint-Nicolaasgenootschap zelf. Het genootschap ergert zich al jaren groen en geel aan het feit dat de kerstman Sinterklaas voor de voeten loopt. Ofwel, aan het feit dat je nog vóór de pakjesavond van de goedheiligman steeds meer om de oren wordt geslagen met kerstacties, jingle bells en tombola's met als hoofdprijs geheel verzorgde kerstdagen-voor-twee. Volgens Raf Rummes, de secretaris van het genootschap, is de commercialisering van de feestdagen aan het eind van het jaar ,,desastreus voor de sinterklaastraditie''. En die tradities liggen in zijn ogen toch al onder vuur, deels omdat men het er in Nederland niet zo nauw mee zou nemen.

,,Wij Belgen vieren het zoals het hoort: sinterklaas is alleen voor kinderen. De kleintjes zetten hun schoen op 5 december, met hooi of een wortel voor het paard en een pintje voor Zwarte Piet. De volgende ochtend zit er dan een speelgoedje of iets lekkers in. In Nederland krijgen de volwassenen óók cadeaus! Dat zet de deur toch wagenwijd open voor de commercie. Sinterklaas is in Nederland een soort carnaval geworden. Nu jullie ook steeds meer kerst vieren met cadeaus, dreigt de Sinttraditie ook in Vlaanderen helemaal verloren te gaan.''

Rummes kan zich goed vinden in het verwijt van de Vlaamse premier Patrick Dewael, onlangs, dat Nederlanders zich niet genoeg inzetten voor het behoud van hun eigen taal en cultuur. Dewael mopperde dat Nederlandse bewindslieden op Europese vergaderingen ,,allemaal Engels spreken''. Volgens hem gaat het Nederlands op den duur verloren als Nederlanders niet het Vlaamse voorbeeld volgen: gewoon Nederlands praten, en voor anderstaligen laat je een vertaler komen.

Vlamingen winden zich doorgaans ook meer op over anglicismen (zoals uit de computertaal) in het Nederlands, dan Nederlanders. Hoewel Vlamingen zich in België allang van hun sociale en politieke underdogpositie hebben ontdaan, leven velen nog steeds met de angst dat hun taal en cultuur zullen verfransen als ze niet stevig op hun strepen staan. Vlaamse puristen verwachten steun van hun grote noorderbuur in die `strijd'. Samen sta je sterk. Maar Nederland, vinden zij, geeft niet thuis.

,,Ik weet soms niet wat Nederlanders bezielt'', zegt Rummes. ,,Jullie nemen altijd het voortouw, maar dan in de verkeerde richting. Vorige week hoorde ik een sinterklaas uit Nederland op de radio die zonder baard rondliep! Dat moet allemaal kunnen bij jullie. Vorig jaar was er ergens in Nederland een discoklaas met een rode baseballpet op. Daar ergeren wij ons mateloos aan. Zelfs onze zustervereniging in Nederland laat zich meeslepen. Het lijkt het carnaval in Rio wel.''

Het snoepkanon waarmee Sint dit jaar in Amsterdam zijn intrede maakte, is daar volgens hem een smakeloos voorbeeld van. En dan die hemeltergende discussies over Zwarte Pieten! ,,Dat zwarte vinden sommigen nu racistisch. Dus Zwarte Piet moet ook wit kunnen zijn. Ik vraag mij af, denken jullie weleens aan de kinderen zelf, voor wie dit feest is bedoeld?''

Vorig jaar kreeg een Vlaamse minister 55.000 handtekeningen aangeboden van mensen die vonden dat kinderen maar in de war raken als ze Sint Maarten, Sinterklaas en de kerstman in één en dezelfde week door het winkelcentrum zien lopen. Want ja, geeft Rummes toe, er zijn óók in België sinterklazen die al eind oktober de boer op gaan. En nu ook Halloween in België oprukt, wordt het helemaal een potje. In 1993 werd zelfs een `Pact der Gevers' getekend, waarin de drie heiligmannen plechtig beloofden elkaar niet meer voor de voeten te lopen.

Maar dit jaar noteerde het genootschap alweer talloze overtredingen. Volgens de wet kan niemand daartegen optreden. Daarom doet het genootschap dat nu zelf. Met een cursus bijvoorbeeld, eens in de twee jaar, die sinterklazen-in-spe wegwijs moet maken in de échte mores van dit eeuwenoude feest. Het `praktische gedeelte' gaat tot in details: dat je geen horloge mag dragen, niet mag roken en drinken, hoe je moet `schrijden' en wat je moet zeggen als een kind zegt: ,,Waarom heeft de buurjongen een Nintendo gekregen en ik niet?'' Omdat dit kennelijk niet genoeg helpt, liet het genootschap dit jaar de kerstman maar eens arresteren. Zijn dwangarbeid bestond hieruit: acht dagen schoenenpoetsen – de schoenen, natuurlijk, die de kinderen op 5 december voor Sinterklaas gaan zetten. Men heeft alle hoop, in Sint-Niklaas, dat de Nederlanders hier eindelijk eens nota van nemen.