Rebellie tegen autobaas Schrempp

Jürgen Schrempp, de topman van autoproducent DaimlerChrysler, is deze week onder zware druk gezet om orde op zaken te stellen bij Chrysler.

Jürgen Schrempp krijgt nog zes tot twaalf maanden de tijd. Als de situatie dan niet ten goede is gekeerd staat hij met de zegen van de grote aandeelhouders van zijn autoconcern op straat.

Dat zegt Jürgen Pieper, analist van Metzler Bank in Frankfurt, over de topman van DaimlerChrysler. Met die aandeelhouders bedoelt Pieper Deutsche Bank en de Kuwait Investment Authority, die met respectievelijk 12 en 7 procent de grootste belangen in DaimlerChrysler hebben.

Onder aandeelhouders van het concern is rebellie uitgebroken, zowel onder Amerikanen als Duitsers. Kirk Kerkorian, de derde grootste aandeelhouder, heeft het bedrijf deze week aangeklaagd en eist 9 miljard dollar schadevergoeding. Drie winstwaarschuwingen in vier maanden tijd over Chrysler, het Amerikaanse concern waarmee het Duitse Daimler Benz twee jaar geleden fuseerde, hebben de koers van DaimlerChrysler gehalveerd. Het hele concern is nu minder waard dan Daimler Benz vóór de fusie. Pieper: ,,De situatie wordt met de dag slechter''.

Een schroothoop, dat Chrysler, meent professer Ekkehard Wenger, hoogleraar economie aan de universiteit van Würzburg en in Duitsland – met tien aandelen – de meest kritische aandeelhouder van DaimlerChrysler. Hij wil op de eerstvolgende aandeelhoudersvergadering, in april volgend jaar, Schrempp tot aftreden dwingen. Wenger tegen het weekblad Stern: ,,De man heeft van ondernemen minder verstand dan een koe van de zondag.''

Wenger is niet minder kritisch over Schrempp dan over Hilmar Kopper, voorzitter van de raad van commissarissen van zowel DaimlerChrysler als van grootaandeelhouder Deutsche Bank. ,,Kopper heeft verzaakt.'' Wenger heeft andere kleine aandeelhouders in Duitsland opgeroepen hun bank voor de rechter te dagen, omdat die hen valse adviezen over de fusie gegeven heeft. Schrempp is voor 38 miljard dollar een fusie aangegaan met een bedrijf dat die prijs niet waard was, hoewel de banken de aandeelhouders adviseerden dat ze met een gerust hart hun aandelen in Daimler voor die van DaimlerChrysler konden ruilen.

Een fusie die trouwens helemaal geen fusie was, laat staan een fusie van gelijken, zoals Schrempp de aandeelhouders destijds vertelde, maar een regelrechte inlijving. Schrempp zei het zelf eind vorige maand tegen de Financial Times. Een domme onthulling, zeggen analisten, al heeft Schrempp heeft zich ten overstaan van honderden Chrysler-managers voor zijn uitspraak verontschuldigd.

De onthulling van Schrempp bracht de Amerikaanse aandeelhouder Kirk Kerkorian (83) ertoe een aanklacht wegens fraude in te dienen bij een Amerikaanse rechtbank in Delaware. Hij eist behalve een schadevergoeding van 9 miljard dollar ook ontbinding van de fusie. Kerkorian, die in 1995 met de ex-topman Lee Iacocca van Chrysler een vergeefs bod van 23 miljard dollar op het autoconcern uitbracht, is met 4 procent de op twee na grootste aandeelhouder van DaimlerChrysler.

Wenger heeft op zijn beurt geen goed woord over voor de actie van Kerkorian. Die was volgens hem de grootste profiteur van de fusie. Zonder de overname door Daimler was Chrysler verpulverd. Het echte slachtoffer is niet de Amerikaanse, maar de Duitse aandeelhouder. Wenger: ,,Als DaimlerChrysler ook maar één D-mark moet uitgeven, omdat iemand zich na Schremmps jongste geklep teleurgesteld voelt, dan wordt het tijd voor een klacht tegen Schrempp persoonlijk.''

Heeft Schrempp met de overname van Chrysler, dat in het derde kwartaal een half miljard dollar verlies leed, een kat in de zak gekocht? De Amerikaanse automarkt is zeer concurrerend, vooral in de segmenten waar Chrysler zijn winst vandaan haalt, zoals terreinwagens. De hele autoindustrie merkt dat de verkoop in de VS stagneert. Toch is er bij Chrysler meer aan de hand, zegt Travis Pascavis, auto-analist bij het onafhankelijke financiële adviesbureau Morningstar in Chicago. ,,Het bedrijf heeft problemen die dieper liggen dan die van de industrie als geheel.'' Chrysler heeft volgens hem onrealistische prognoses over zijn resultaten gemaakt, het heeft zijn kosten uit de hand laten lopen en het heeft zijn ontwerpers en monteurs op nieuwe modellen gezet zonder voldoende controle. Pascavis: ,,De rechtszaak door Kerkorian voegt nog meer donkere wolken toe aan de toch al sombere vooruitzichten voor Chrysler''.

Aan Amerikaanse zijde is er ook ontevredenheid over DaimlerChrysler — en waarschijnlijk onenigheid met de leiding in Stuttgart. Geen van de Chrysler-managers die door Schrempp zijn ontslagen heeft nog zijn mond opengedaan. Schrempp betaalt nu wel voor de braindrain bij Chrysler. Pascavis: ,,Je zou kunnen zeggen dat de 38 miljard dollar die Daimler [voor Chrysler] heeft neergeteld door die braindrain vervolgens de deur uitgewandeld is of de laan uitgestuurd.''

Maar Pascavis meent niet dat Daimler met Chrysler een miskoop heeft gedaan. ,,Chrysler is een machtig merk.'' Het bedrijf is in een vrije val geraakt. De nieuwe topman van Chrysler, Dieter Zetsche, die door Schrempp naar Detroit is gestuurd, zal snel maatregelen moeten nemen om de rebellie onder de aandeelhouders de kop in te drukken.