PIRAMIDEN

In de bijlage W&O van 18 november bespreekt Dirk van Delft de publicatie van Kate Spence over een voorstel van astronomische datering van de piramiden. Het is Spence blijkbaar ontgaan dat hierover al eerder gepubliceerd is, met een verschillende uitkomst. Het is al langere tijd bekend dat de afwijkingen van de oriëntaties van de (best bewaard gebleven) piramiden ten opzichte van de kompaspunten een systematisch verloop hebben. Steven C. Haack (`The Astronomical Orientation of the Egyptian Pyramids'; Archaeoastronomy no. 7 S119..S125, Supplement tot the Journal for the History of Astronomy XV, 1984) heeft indertijd het volgende voorgesteld. Het oost- of westpunt kan gevonden worden door de plaats van opkomst respectievelijk ondergang van een ster die op de hemelevenaar staat, waar te nemen. In het midden van het 3de millennium v.Chr. waren er vier heldere sterren nabij die evenaar. Door precessie verandert de declinatie (hoekafstand tot de evenaar), waardoor ook het punt van opkomst iets ten noorden of zuiden van het oost- of westpunt ligt. Als de piramiden door de jaren heen werden uitgelijnd naar het punt van opkomst van die sterren, zullen hun oriëntaties systematisch verlopen.

Haack vond dat 5 van de 8 piramiden in zijn studie (Snefru's laatste – rode – piramide deed niet mee) georiënteerd kunnen zijn op de opkomst van de ster Beta Scorpii, terwijl de iets afwijkende oriëntatie van Chafra's piramide op de richting van ondergang van die ster kan zijn gebaseerd.

Al met al komt Haack tot een datering van 2640 v.Chr. voor het begin van de 4de dynastie (Snefru's troonbestijging): dit is 40 jaar eerder dan de conventionele datering en 114 jaar eerder dan de berekening van Spence. Overigens meen ik dat Haacks interpretatie meer problemen geeft en Spence's interpretatie eleganter is. Ik wil echter vooral aangeven dat er meer plausibele interpretaties zijn, en men dient dit soort dateringen met flink wat korrels zout te nemen. Immers, er zijn piramidioten die vinden dat de piramiden iets met Orion te maken hebben, en dan op een astronomische datering van 12000 v.Chr. uitkomen. Voor iedere datering is wel een astronomisch bewijs te construeren.