NIEUWE MEDICIJNEN TEGEN REUMA WERKEN PRIMA MAAR ZIJN DUUR

Middelen die de tumornecrosefactor (TNF) blokkeren, helpen bijzonder goed tegen chronisch reuma. De TNF-blokkers etanercept en infliximab werkten in twee grote Amerikaanse onderzoeken allebei duidelijk beter dan de standaardbehandeling met methotrexaat: bij 200 met een betrekkelijk hoge dosis etanercept behandelde reumapatiënten stopte de gewrichtsaantasting in 72% van de gevallen geheel, vergeleken met 60% in de even grote methotrexaatgroep. De andere TNF-blokker, infliximab, die samen met methotrexaat aan 300 reumapatiënten werd toegediend, bleek op röntgenfoto's de uitbreiding van de ziekte geheel tot staan te brengen. Bij iets meer dan de helft van de met infliximab behandelde patiënten verdwenen de klachten geheel, vergeleken met 17% bij mensen die alleen methotrexaat kregen (New England Journal of Medicine, 30 nov).

De behandeling reuma is nog steeds een groot probleem. Patiënten met beginnende ziekteverschijnselen krijgen tegenwoordig meteen na de diagnose kortdurend een forse dosis van het steroïdehormoon prednisolon. Daarna volt een langdurige behandeling met methotrexaat en sulfasalazine. Deze middelen moeten samen de reumatische gewrichtsontsteking onderdrukken. Prednisolon remt zeer doeltreffend de ontstekingen maar geeft bij langdurig gebruik botontkalking en verstoord de afweer. Het wordt daarom alleen voorgeschreven om opflakkeringen van de ziekte te onderdrukken.

Uit onderzoek was gebleken dat er in de aangetaste gewrichten van reumapatiënten grote hoeveelheden TNF voorkomen. TNF is een vooral door celvernietigende afweercellen uitgescheiden hormoonachtige stof die tot celdoding aanzet. De blokkers die daartegen zijn ontwikkeld blijken – tot veler verbazing – bijzonder effectief tegen reuma te werken. Bijwerkingen zijn er nauwelijks. Alleen komen de klachten snel terug als de behandeling stopgezet wordt. Voor een blijvend effect moet het middel daarom langdurig worden toegediend. Een probleem daarbij is de prijs: jaarlijks 25.000 gulden per patiënt en dat voor een veelvoorkomende volksziekte als reuma.