Leven voor acht kinderen

Meewarig, boos en soms bewonderend kijkt de buiten- wereld naar het gezin van Nell Coumans en Theo van der Weide. Nu hun acht kinderen allemaal school- gaan rijzen de kosten de pan uit. Moet de overheid bijspringen?

Marjet, Peter en Tom wonen thuis op kamers – hun ouders bemoeien zich niet met hun studentenleven. Ze hebben de hele zolder voor zichzelf, met eigen douche, televisiehoek, telefoon. De anderen slapen een verdieping lager. Om het huis, in Nijmegen, ligt een enorme tuin met overal stenen bankjes waar de kinderen 's zomers huiswerk kunnen maken. In de keuken staat de eettafel waaraan iedereen zijn vaste plek heeft.

Nell, zal ze later zeggen, is de minister van Binnenlandse Zaken van het gezin, Theo die van Buitenlandse Zaken. Hun acht kinderen zijn tussen de zes en drieëntwintig jaar oud. ,,De omgeving accepteert twee kinderen in een gezin. Drie kan ook nog wel, als de eerste twee van hetzelfde geslacht zijn'', zegt Nell. ,,Maar méér dan drie, dan ben je of een beetje gek of buitenlander of gelovig.''

Nell en Theo zitten aan de keukentafel, de kinderen zijn naar school of college, Peter is boven aan het studeren. Het ruikt naar versgebakken brood: de broodmachine is een van de elf broden per week aan het bakken.

Nell is webmaster van een internetsite voor grote gezinnen. De `grootgezinsmanagers' discussiëren over actuele zaken en wisselen ervaringen uit. Nell wil het beeld over grote gezinnen bijstellen (,,nee, wij slapen niet met zijn drieën in bed'') en neemt op de site stelling tegen politici die economische vooruitgang als maat der dingen nemen. ,,Moederschap wordt steeds minder gewaardeerd. Thuismoeders worden afgeschilderd als de parasieten van de samenleving omdat we `niet economisch productief' zijn.''

,,Alles draait om de rijkdom die er nu is'', zegt Theo. ,,Maar het gaat om de vraag: hoe zorg je voor de toekomst?''

,,Ik werk twintig uur per dag'', zegt Nell. ,,Ik verdien geen rooie cent, maar ik lever straks wel acht waardevolle mensen af.''

Met drie studerende kinderen, twee op de middelbare school en drie op de basisschool, zijn ze alleen al aan onderwijs vijftienduizend gulden per jaar kwijt. ,,Het is bijna onmogelijk om het financieel rond te krijgen'', zegt Nell. ,,Als de kinderen tussen de tien en twintig zijn, worden er van de ouders heel veel bijdragen verwacht.'' ,,We hebben met een financieel adviseur gekeken hoe we het het beste kunnen doen'', zegt Theo.

,,De politiek redeneert: mensen die kiezen voor de hobby `kinderen krijgen' moeten dat zelf maar betalen'', zegt Nell.

Nell en Theo stellen strakke budgetten op. Zeggen tegen de kinderen: dit is het budget, als je meer nodig hebt, dan zoek je maar een baantje. Maar het moet niet ten koste van school gaan. ,,Zo maken we van de nood een deugd'', zegt Theo, ,,want het is karaktervormend.'',,We leren ze verantwoordelijkheid'', zegt Nell. ,,Dat ze niet alleen maar plukken wat ze nodig hebben, maar zelf ook bijdragen.''

Peter komt binnen en loopt naar de koelkast om een glas melk in te schenken. Dan verdwijnt hij weer naar zijn kamer. Hij studeert in Eindhoven, maar heeft een baantje van twintig uur in de week in Nijmegen. Voorlopig zal hij nog thuis wonen.

,,Dat karakter aankweken begint al op de basisschool, of eigenlijk nog eerder'', zegt Theo. ,,Het vergt veel zorg, dat lukt je niet in anderhalf kwaliteitsuurtje per week.''

,,Hé Theo, niet afkraken!'', roept Nell. ,,Als mensen twee banen nodig hebben en de zorg uitbesteden, dan kan dat ook.''

Dat het acht kinderen zouden worden, stond pas vast toen de achtste er was. ,,Het is iets wat langzaam groeit'', zegt Nell. ,,Het is het gevoel: er kan er nog een bij. Ik kan intens genieten van een klein wezentje dat opgroeit tot 1 meter 92, met schoenmaat 42. Dat proces begeleiden is het mooiste wat er is.'' Uit de voorkamer, waar Rob en Nils en Rianne aan het spelen zijn met game-boys en poppen, klinkt plotseling : Mam! Rianne komt aanrennen. Mam! Waar is Rupsje Nooitgenoeg gebleven?

,,Op het vlak van mijn carrière heb ik wel dingen misgelopen'', zegt Theo. ,,Er was een keer een uitnodiging voor een baan in de Verenigde Staten...''

,,Soms droom ik van...'', begint Nell.

,,Maar'', zegt Theo, ,,als ik de balans opmaak, dan ben ik gelukkig met de keuze die we gemaakt hebben.''

,,...dan droom ik ervan de deur achter me dicht te trekken en weer les te geven'', zegt Nel, ,,of van een salaris naar inspanning.''

De oudsten zeggen wel eens dat hun ouders een `stelletje hippies' zijn. ,,De wereld is veranderd, zeggen ze, en wij zijn blijven steken in de jaren zestig,'' zegt Nell, ,,in het positieve.''

Marjet stapt de keuken binnen.

,,Zijn wij een stelletje hippies, Marjet?'', vraagt haar moeder.

,,Qua uiterlijk in ieder geval wel'', zegt Marjet, ,,Qua opvoeding niet. Het was geen `vrijheid, blijheid', er waren veel regels. Toen ik negentien was, kwam mijn vader me nog om half één ophalen als ik uit was.''

Marloes komt binnen.

,,Als zij uit wil'', zegt Marjet, ,,ga ik voor de deur liggen om haar tegen te houden. Het uitgaan is veel harder geworden dan toen ik vijftien was, en zij kan daar nog niet tegen.''

,,Oma!'', zegt Marloes, ,,je bent mijn moeder niet.''

,,Nee, jij hebt daar niks over te zeggen, Marjet'', zegt Nell.

Ze staat op om de was op te vouwen. ,,Het is veel werk, de was, maar het belangrijkste werk is: denken, observeren, materiaal aandragen voor hun ontwikkeling.'' 's Avonds laat, als het stil is in huis, gaat Nell achter de breimachine of de computer zitten. ,,In mijn hoofd maak ik de balans op, denk ik er de hele dag over, kijk wat er fout ging, en wat goed. Ik moet dat doen, anders kan ik de volgende dag niet verder.''

Groeide u ook op in een groot gezin of heeft u juist bezwaar tegen een kinderschare? Stuur uw reactie naar email-adres zok@nrc.nl, of naar NRC Handelsblad, Ouder & Kind, postbus 8987,3009 TH Rotterdam. Uw bijdrage moet donderdagochtend in ons bezit zijn.