`Europa niet tegen wet op euthanasie'

De Raad van Europa heeft geen uitspraak gedaan over de Nederlandse wet die euthanasie en hulp bij zelfdoding regelt. Het bericht dat de raad zich tegen de wet heeft uitgesproken is gebaseerd op de particuliere mening van een van de 265 leden van de Europese assemblee. Dit lid, de Oostenrijkse christen-democrate Gatterer, heeft zich tot dusver steeds tegen legalisering van euthanasie gekeerd.

Dit zeggen de senatoren Dees (VVD) en Jurgens (PvdA) die namens Nederland zitting hebben in de assemblee. Volgens hen past de Nederlandse wetgeving binnen de criteria die de assemblee in juni 1999 heeft vastgesteld. De afgelopen dinsdag in de Tweede Kamer aanvaarde wet vrijwaart artsen die euthanasie of hulp bij zelfdoding plegen onder bepaalde voorwaarden van strafvervolging.

De criteria van de assemblee zijn te vinden in de aanbeveling over de bescherming van de mensenrechten en van de menselijke waardigheid rond het levenseinde. De aanbeveling gaat voornamelijk over het recht op verzorging van stervende mensen. De aanbeveling werd in opdracht van de assemblee door de Oostenrijkse Gatterer voorbereid. Alleen de laatste alinea, die Gatterer er volgens Dees op eigen initiatief aan toevoegde, gaat over euthanasie. Deze werd door de assemblee zodanig gewijzigd dat de wens van een patiënt om te sterven op zichzelf onvoldoende is om euthanasie te rechtvaardigen. In de Nederlandse wet zijn, naast het uitgangspunt dat er sprake moet zijn van een geheel vrijwillig gedaan, weloverwogen verzoek, eveneens aanvullende voorwaarden gesteld. Zo moet onder meer sprake zijn van `uitzichtloos en ondraaglijk lijden'.

Op 30 oktober heeft het Europese Comité van ministers de aanbeveling overgenomen. Daarbij heeft het vastgesteld dat de manier waarop de hier in het geding zijnde rechten worden beschermd een zaak is die aan de (41) lidstaten wordt overgelaten. Het Europees Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg kan dan toetsen of de aanpak van een land past binnen de over de blijft de grenzen van de uitspraak van de Raad past.

Premier Kok zei gisteren na afloop van de ministerraad dat het buitenland ,,de euthanasiewetgeving kennelijk niet altijd begrijpt''. Hij had dat opgemaakt uit diverse reacties, waaronder die van het lid Gatterer van de Raad van Europa, het Vaticaan en diverse buitenlandse media. ,,Het lijkt dan soms wel of Nederland geen enkele norm kent'', aldus Kok. ,,Maar deze wet biedt geen vrijheid voor normloos handelen.'' De premier sloot niet uit dat Nederland via diplomatieke kanalen meer uitleg over de euthanasiewet gaat verschaffen. ,,Er is kennelijk behoefte aan toelichting'', aldus Kok.