Vonnis

We mogen choqueren!

Met veel instemming las ik gisteren het vonnis van de president van de Amsterdamse rechtbank in het kort geding van de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) tegen de heer Jan Leverman, alias Robert Long, ambassadeur van de Stichting Varkens in Nood. LTO wilde dat Long zijn vergelijking van varkenshouderijen met concentratiekampen terugnam.

De rechter stelde Varkens in Nood en Long volledig in het gelijk. Waarom? De exacte formulering van zo'n vonnis krijgt doorgaans weinig aandacht, zeker in vergelijking met alle voorpubliciteit. Daarom is het goed er wat langer bij stil te staan. De rechter geeft inzake het recht van vrijheid van meningsuiting enkele leerzame lesjes die we ons allemaal mogen aantrekken.

Longs controversiële vergelijking heeft bij deze rechter geen verontwaardiging gewekt. ,,Net zo min als varkens daarmee worden gelijkgesteld aan joden, of meer algemeen, aan mensen, wordt de varkenshouderij daarmee gelijkgesteld aan Dachau, of meer algemeen, aan een concentratiekamp'', schrijft hij. ,,Evenmin worden varkenshouders [...] daarmee gelijkgesteld aan kampbeulen.''

Dan bereikt de rechter de essentie van zijn vonnis: ,,Verder is het alleen al vanwege de in het oog springende verschillen tussen varkens en mensen duidelijk dat de vergelijking niet letterlijk moet worden genomen en dat hier welbewust is overdreven om te choqueren. Uit de context blijkt dat Long op die manier het publiek wakker heeft willen schudden [...]. Daarbij richt hij zijn kritiek niet speciaal op de varkenshouders, maar op allen die hij verantwoordelijk houdt voor het systeem, waaronder de overheid, de voedselindustrie en uiteindelijk de consumenten.''

Die zit, hoor je de rechter denken want een rechter is ook maar een mens. Hij zal misschien een vleeseter zijn, net als ik, en vermoedelijk ook u, en hij vond dat het tijd werd om ook zichzelf eens ferm toe te spreken.

Ik zie de rechter nu door zijn huis schuifelen terwijl hij over de afronding van zijn vonnis piekert. Hij heeft honger en opent zijn koelkast. Een schijfje salami, een stukje leverworst, ja, dat gaat er wel in. Hè, waar heeft zijn vrouw nou toch die lekkere gekookte ham gelaten? Hij belegt zijn boterhammetje toch iets minder royaal dan anders en keert terug naar zijn schrijftafel.

Nu de finishing touch. De kordate afsluiting die elke verdere discussie overbodig maakt. Zodat zijn collega's later zullen zeggen: ,,Dat was ook namens mij.''

Hij pakt zijn pen vonnissen schrijf je met de pen, niet met de computer en schrijft: ,,In dit licht beschouwd en in aanmerking genomen dat van actievoerders in een openbaar debat felle uitspraken moeten worden getolereerd, dient de vrijheid van meningsuiting, die zich in beginsel ook uitstrekt tot uitingen die ergeren of choqueren, het zwaarst te wegen en zijn de uitspraken van Long niet onrechtmatig tegenover LTO en de bij haar aangesloten varkenshouders.''