Twee pilsjes

Klein detail, maar in het gesprek van oud-minister van Verkeer en Waterstaat Westerterp met Paul Witteman zakten de twee blikjes bier in het vliegtuig af tot ,,twee pilsjes''. Strict genomen zijn het drie porties, anderhalf per blik. Daarna kreeg hij zijn auto-ongeluk in Eindhoven, waarbij een zwaargewonde viel.

Voor hij opsteeg uit Noord-Italië, had hij wijn gedronken bij de lunch. Dat telt niet, denkt de luchtreiziger, want na de landing begint het leven helemaal opnieuw. Maar in de lucht wordt alcohol minder snel afgebroken, begreep Westerterp later pas. Met de auto was hij onderweg naar nog zo'n diner. Dat wijst op routine.

Witteman geniet zoveel vertrouwen dat Westerterp bij hem daags na zijn ongeluk zijn schuld wildebekennen. ,,Goed gedaan'', zei de presentator aan het einde. Westerterp dacht niet dat zijn alcoholpromillage hem op de linkerweghelft had gebracht, hij was ook bezig met een zaktelefoon en een navigatie-apparaat. De voordelen van handsfree telefoneren? De bekende zegsman voor het veilig verkeer zei er niets van te weten. Hij kon zich überhaupt weinig herinneren. Tussendoor noemde hij verzachtende omstandigheden; als minister had hij ook nog een maximum alcoholpercentage van 0,8 promille overwogen. Dan was hij binnen de toegestane hoeveelheid gebleven. Soms werd hij emotioneel maar altijd bleef hij de alerte voormalige beroepspoliticus. Dit gesprek heeft hem geen kwaad gedaan. Het komt zelden voor, een bekende Nederlander die na zo'n ongeluk interviews geeft. Uitkomen voor je fout, een pr-advies waar ook journalisten baat bij hebben. Anders druppelen de feiten wekenlang naar buiten.

Ook van de Zorreguieta's wisten we het ergste – vaders ministerschap onder de junta – al meteen in het begin. De discussie daarna ging alleen over de interpretatie. Het speurprogramma Reporter bracht gisteren ook geen nieuwe feiten aan het licht. De Argentijnse minister van Sociale Zaken, Fernandez Mejide, verbaasde zich over de Nederlandse opwinding over vaders verleden. Zijn kind mag daar niet de dupe van zijn, vond zij. ,,Daarom vind ik het vreemd dat de Nederlanders die vast heel blij zijn voor het aanstaande paar zich zo concentreren op het verleden van een man over wie weinig bekend is.'' Bijna geen Argentijn weet wie hij was. De Argentijnse Justitie heeft wel wat anders te doen dan zich met dit soort kleine meelopers bezig te houden. Ze sprak met gezag want haar zoon was in 1976 op zijn zeventiende door de junta ontvoerd en vermoord. ,,Ik was toen aan de rand van de waanzin'', zei ze.

Reporter schilderde een mooi portret van Maxima die beschermd opgroeide in de rijke Argentijnse oligarchie met een dure privéschool, een katholieke universiteit. Toen Maxima werd geboren, leefden haar ouders ongehuwd samen. Haar vader zat nog vast aan zijn eerste vrouw, er was nog geen echtscheidingswet. Ook na de echtscheiding bleef hij mede-eigenaar van de grote familieranch van zijn eerste schoonvader.

Reporter bezocht de Northlands-school, sprak met de voormalige, loyale kok op de ranch. Meisjes uit die kringen lopen met enigszins kromme benen alsof ze zo van het paard zijn gestapt. Gewone mensen kennen ze alleen als bediening. Opvallend veel vrouwelijke zegslieden, politici, een schooldirecteur, een psychiater. Buenos Aires heeft de hoogste therapeutendichtheid van Latijns-Amerika. Begrijpelijk, met zulke ouders en met zo'n verzwegen collectief verleden.

Andere Tijden bracht de laatste Molukse gijzeling van het provinciehuis in Assen in 1978 bij wijze van nawoord op de vierdelige serie Dutch Approach. De uitdrukking Dutch approach sloeg niet op de gewelddadige bevrijding van de trein door mariniers, zoals ik eerder suggereerde, maar op het wekenlange afmatten van de gijzelnemers. Een belangrijk detail, verstopt in een slecht leesbaar slottekstje van de serie. Uniek was dus het onderhandelen, niet het latere ingrijpen dat nu weer ter discussie staat. Dankzij de heldere voice-over van presentator Hans Goedkoop van Andere Tijden weet ik hoe het zit. Leve de onafhankelijke journalistiek.