Premier Mori verliest zijn steunpilaar

De secretaris-generaal van de Japanse Liberaal- Democratische Partij is vandaag opgestapt. Premier Mori is zijn stut kwijt.

Vorige week redde Hiromu Nonaka eigenhandig het politieke leven van de omstreden premier Yoshiro Mori, vandaag houdt hij het voor gezien. ,,Ik ben moe'', zei de 75-jarige Nonaka vandaag nadat hij bij Mori zijn ontslag als secretaris-generaal van de Liberaal Democratische Partij had ingediend. Mori's wankele positie lijkt met dit aftreden niet sterker te worden.

Als secretaris-generaal was Nonaka verantwoordelijk voor partijdiscipline en verkiezingsresultaten. Na premier Mori, tevens voorzitter van de LDP, was Nonaka de tweede man. Eigenhandig onderdrukte hij vorige week de rebellie van partijgenoot Koichi Kato die had bekendgemaakt voor een motie van wantrouwen van de oppositie te zullen stemmen. Oppositielid Kiyomi Tsujimoto schreef later dat politici van de LDP die voor de motie leken te zullen gaan stemmen door Nonaka c.s. op de avond van de stemming ,,bij het parlement werden gegijzeld en overtuigd (geïntimideerd) om tégen de motie van wantrouwen te stemmen''. Kato zelf liet uiteindelijk zijn gezicht niet zien in het parlement en maakte in een hotel voor televisiecamera's huilend zijn nederlaag bekend.

Direct na deze overwinning van Mori en Nonaka in het parlement trok Nonaka de aandacht met de opvallende uitspraak dat het afwijzen van de motie van wantrouwen ,,niet betekent dat we nu vertrouwen hebben'' in Mori. ,,De tien dagen sindsdien heb ik uitgebreid nagedacht'', aldus Nonaka vandaag. De conclusie is dat hij niet langer de steunpilaar van Mori wil zijn.

Binnen de LDP leeft met name bij jongeren een sterk crisisgevoel over de toekomst van de partij. Mori is een uitermate impopulaire premier die bekend staat om zijn versprekingen en onwetendheid aangaande beleid. Bij de parlementsverkiezingen in juni verloor de partij onder leiding van Mori veel zetels. LDP-parlementariër Taro Kono merkte destijds dat zelfs sommige mensen binnen zijn eigen verkiezingsapparaat niét op zijn LDP stemden. Kono vindt veranderingen binnen de LDP nodig maar erkent dat ,,veranderingen niet mogelijk zijn omdat we de premier niet weg kunnen krijgen''.

Mori is premier omdat hij na dertig jaar in het parlement aan de beurt was. De oude vechtersbaas Nonaka (pas 17 jaar in het parlement en daarom nimmer kandidaat voor het premierschap al is hij veel ouder dan Mori) onderdrukte vorige week de rebellie van Koichi Kato omdat het zijn taak was premier Mori te beschermen. Loyaliteit staat hoog in Nonaka's vaandel, ideeën over de toekomst van het land heeft Nonaka net zo min als Mori. Mori wilde zijn grootste steunpilaar behouden, maar nadat hij vorige week zijn plicht heeft gedaan gooit Nonaka nu de handdoek in de ring. Het terugtreden komt te midden van sterke speculaties dat ook Mori binnen enkele maanden gedwongen zal worden de weg vrij te maken voor een populairder politicus om de partij nog enigszins te redden bij de verkiezingen voor het Hogerhuis komende zomer.