`Ik heb niemand de mond gesnoerd'

Staatssecretaris Van Hoof is verbaasd over de demonstratie door duizenden militairen van gisteren tegen zijn beleid.

Duizenden militairen demonstreerden gisteren tegen zijn plan om in de CAO de ontslagleeftijd met drie jaar te verhogen. Kamerleden zijn ontevreden over de manier waarop hij rapporteert over de werving van rekruten. Toch weet staatssecretaris Henk van Hoof (Defensie) zeker dat hij gelijk heeft. ,,Misschien moet ik het u nog een keer uitleggen.''

Volgens de militaire bonden heeft u hun onderhandelaar `geschoffeerd'. Kamerleden zijn geïrriteerd over uw optreden. Waarom roept u zoveel wrevel op?

,,Deze twee zaken hebben niet met elkaar te maken. De Kamer heeft gezegd: wij begrijpen de systematiek van rapporteren over de werving van militairen niet. Vervolgens hebben wij tijdens de behandeling van de Defensiebegroting gediscussieerd over welke informatie en welke onderliggende documenten aan de Kamer verstrekt moeten worden. Bij de bonden gaat het om een onderhandelingstraject dat je samen ingaat. Wat mij betreft mogen die onderhandelingen best stevig zijn. Maar ik heb niemand de mond gesnoerd, in ieder geval niet de bedoeling gehad iemand de mond te snoeren. Ik probeer emoties tijdens onderhandelingen geen rol te laten spelen, maar na tien uur vergaderen waren ze er wel. Dat is betreurenswaardig. Inmiddels is dat vuiltje uit de lucht.''

Kunt u zich nog herinneren wanneer militairen voor het laatst hebben gedemonstreerd?

,,Dan moet ik ver in mijn herinnering terug gaan... het zal in de jaren zeventig geweest zijn, rondom de dienstplicht... de ontslagleeftijd is kennelijk een gevoelig onderwerp. Toen in de jaren zestig de ontslagleeftijd werd teruggebracht van 60 naar 55 riepen de militairen dat dat `broodroof' was. Nu we de ontslagleeftijd met drie jaar willen verhogen, maakt dat opnieuw een boel emoties los.''

De verontwaardiging over de verhoging van het leeftijdsontslag lijkt het symptoom te zijn van een veel diepere onvrede.

,,De afgelopen tien jaar is er voortdurend bezuinigd en gereorganiseerd. We hebben afscheid genomen van de dienstplicht en er is met de vredesoperaties een nieuwe taak bijgekomen. Kennelijk heeft dat bij veel mensen een gevoel van onzekerheid teweeg gebracht. Maar ik kan de problemen van de afgelopen 10 jaar niet in een CAO wegwerken.''

Reorganisatie-moeheid bij de militairen, dus. En dat terwijl u de personeelsstructuur de komende jaren drastisch wil verjongen. Is dat niet te ambitieus?

,,Het eigenaardige is dat de weerstand komt op het moment dat er voor het eerst weer extra geld is op de Defensiebegroting, en voor personeelsbeleid in het bijzonder. Minister De Grave en ik hebben vorig jaar een bewuste stap genomen door geld te verschuiven van investeringen in materieel naar personeelsbeleid. Door de motie-Dijkstal en tijdens het voorjaarsoverleg is daar nog eens extra geld bijgekomen, 200 miljoen in totaal. We zitten op een draaipunt, van jaren van bezuiniging naar een situatie waarin er voor het eerst weer financiële ruimte is. Tegen die achtergrond is het heel opmerkelijk dat men juist nu stoom moet afblazen.''

Afgelopen juni heeft u maatregelen aangekondigd om de slechte werving van soldaten te verbeteren. Voorlopig komt daar niets van terecht.

,,Die maatregelen zijn heel hard nodig, om een betere vulling van de organisatie te krijgen en knelpunten als werkdruk en uitzendfrequentie te verminderen. We willen het geld inzetten om meer mensen binnen te halen, bijvoorbeeld door bindingspremies, maar ook voor het behoud van personeel. Het probleem is dat ik niets kan doen, zolang er geen CAO is.''

Maar uit onderzoek van deze krant bleek onlangs dat de werving veel slechter loopt dan Defensie heeft willen toegeven. Uw departement gaf toe dat er in de rapportages aan de Kamer een ,,onhelder beeld'' was ontstaan. Hoe kunt u vervolgens volhouden dat de Kamer wel degelijk volledig is geïnformeerd?

,,Er is door de systematiek in de rapportages een onhelder beeld ontstaan.''

De Kamerleden vinden toch dat ze van u onvoldoende informatie krijgen.

,,De Kamerleden was niet duidelijk hoe de systematiek van rapporteren over de werving in elkaar zit. Voor een deel heeft dat te maken met de momenten waarop we de Kamer rapporteren en met onze eigen systematiek. Die lijkt op het eerste gezicht niet logisch. Maar alle getallen in de rapportages kloppen.''

Volgens u kan de krijgsmacht, ondanks het enorme tekort aan personeel, aan zijn ambitieniveau op het gebied van vredesmissies voldoen. Maar minister De Grave zei zelf dat Nederland maar zes maanden aan de missie in Eritrea zal deelnemen.

,,UNMEE is voor zes maanden, langer is niet aan de orde. Dat is ook aan de VN meegedeeld.''

Wanneer kan de krijgsmacht niet meer aan het ambitieniveau voldoen?

,,Je kunt niet wiskundig vaststellen wanneer dat moment zal aanbreken. Pas als we niet meer de middelen hebben om aan onze taken te voldoen. Op dit moment is dat nog niet het geval.''