Gastconservator Beatrix: kunst vanaf 1945

Onder leiding van koningin Beatrix verandert de hele bovenverdieping van het Amsterdamse Stedelijk Museum de komende week in een denkbeeldig paleis. De zalen en kabinetten krijgen namen als Balzaal, Rookkamer, Gele en Rode salon, Audiëntiezaal, Bibliotheek en Muziekkamer. Het is de bedoeling dat de moderne en hedendaagse kunstwerken die hier worden geëxposeerd aansluiten bij de sfeer of de functie van dergelijke paleisvertrekken.

Als gastconservator mocht de koningin een keuze maken uit de hele collectie van het Stedelijk Museum. Ze besloot om een overzicht samen te stellen van de Nederlandse beeldende kunst vanaf 1945. Daarbij beperkte zij zich tot schilderijen, tekeningen, sculpturen, wandkleden, reliëfs en assemblages. In totaal laat zij zo'n 370 werken van 130 Nederlandse kunstenaars zien.

Koningin Beatrix is niet de eerste die door Stedelijk Museum-directeur Rudi Fuchs werd uitgenodigd om als gastconservator een tentoonstelling te maken. In de jaren negentig gingen de schrijvers Gerrit Komrij en Harry Mulisch haar voor. Zij maakten beiden heel persoonlijk getinte exposities. Die van Komrij kreeg als titel Kijken is bekeken worden (1996), Mulisch gaf zijn tentoonstelling in 1997 de naam Zielespiegel.

De expositie van de koningin, die haar twintigjarig ambtsjubileum markeert, kan worden opgevat als een eerbetoon aan de Nederlandse moderne kunst, waarvan ze een royaal overzicht toont.

Koningin Beatrix, die in haar vrije tijd actief is als beeldhouwster, is een groot liefhebster van de moderne beeldende kunst. Ze gaat regelmatig naar exposities en ze is ook een hartstochtelijk kunstverzamelaar. Van haar privé-collectie van schilderijen en sculpturen krijgt het publiek nooit iets te zien. Maar het is geen geheim dat ze zowel abstracte als figuratieve kunst verzamelt – ze kiest niet voor één specifieke richting. Ook bij haar expositie in het Stedelijk Museum heeft ze gekozen voor een brede opzet. Dat blijkt alleen al uit het grote aantal kunstenaars dat ze heeft geselecteerd. Wie dat zijn wordt pas volgende week bekendgemaakt.

Met De Voorstelling treedt koningin Beatrix voor het eerst naar buiten met haar belangstelling voor de moderne beeldende kunst. Het idee om haar als gastconservator te inviteren kwam niet van Rudi Fuchs, maar van prins Claus, die in 1997 de tentoonstelling van Harry Mulisch in het Stedelijk Museum opende.

De catalogus bij De Voorstelling bevat behalve het interview met de koningin ook een inleiding door Rudi Fuchs over de totstandkoming van de expositie en over het `paleis'-thema, een aantal oude en nieuwe foto's van de koningin die illustreren hoe ze van jongs af aan geïnteresseerd is in de moderne beeldende kunst en afbeeldingen van de geëxposeerde kunstwerken.