Tsjernobyl

Vlieg mee met PSV. De sponsors van de voetbalclub combineren het nuttige met het aangename tijdens hun driedaagse reis naar Kiev. Ze eten en drinken in het hotel van de spelers. Ze dansen en zoenen in het hotel van de journalisten. Ze zingen hun kelen schor in het reusachtige stadion van Dinamo.

In de loze middaguren verdeelt het gezelschap zich in tweeën. De cultuurbarbaren verwijderen zich van de studiehoofden. De ene helft gaat winkelen in de hoofdstad van Oekraïne. De andere helft brengt een bezoek aan het Tsjernobyl-museum. De ramp met de kernreactor dateert al weer van veertien jaar geleden. Tsjernobyl ligt honderd kilometer noordwaarts van Kiev. Beide steden behoorden destijds tot de Sovjet-Unie.

Tijdens de rondleiding wordt pijnlijk duidelijk wat de gevolgen waren van technologische fouten en communistische propaganda. De sponsors van PSV vergapen zich in het museum aan de treurige foto's en de dramatische videobeelden. Onwetende brandweerlieden lieten hun leven tijdens de mislukte reddingsoperatie. Onschuldige burgers bleven verlamd of verminkt achter. Tienduizenden huishoudens vluchtten naar gebieden met minder straling.

Zoveel ellende is moeilijk te bevatten voor de welvarende westerling. Je kunt een speld horen vallen in het museum. Maar na een klein kwartier wordt de stilte verbroken door het piepende geluid van een mobieltje. Vergeten uit te zetten, is mijn eerste reactie. Nee hoor, de sponsor van PSV onderbreekt de uitleg van de tolk en begint opgewekt aan een telefoongesprek met een bekende in Brabant. De beurskoers van Philips is blijkbaar belangrijker dan de dodenlijst van Tsjernobyl. De overige aanwezigen hebben plaatsvervangende schaamte en sommeren de man zijn gesprek te beëindigen. Waarop de gids haar verhaal schijnbaar ongestoord vervolgt.

Nederlanders in het buitenland, het blijft een vreemde gewaarwording.