Stork krijgt laatste brok van Fokker in handen

Fokker Space was al vanaf de verzelfstandiging te klein om op eigen benen te staan. Dat geldt ook voor de nieuwe aandeelhouders.

Fokker Space heeft eindelijk onderdak gevonden. Het Leidse ruimtevaartbedrijf had zich in 1996 losgemaakt van moeder Fokker, enkele maanden voor het faillissement van de vliegtuigbouwer. Gisteren werd bekend dat Fokker Space wordt overgenomen door Stork en het Zweedse Saab Ericsson Space.

Vanaf het begin was het de directie duidelijk dat het bedrijf het zelfstandig niet zelf zou redden, om meerdere redenen. De aandelen van Fokker Space waren voor de helft in handen van curatoren, wat het bedrijf voor buitenlandse overnamekandidaten niet aantrekkelijk maakte. Dit voorjaar plaatsten de curatoren en Ultra Centrifuge Nederland (voor de andere helft aandeelhouder) daarom de aandelen in handen van een stichting die op zoek moest gaan naar een nieuwe eigenaar.

Maar ook als het ruimtevaartbedrijf geen Fokkererfgenaam was geweest had het ergens aansluiting moeten vinden. Fokker Space was te klein, zoals ook Stork Aerospace (dat Fokker Space voor 35 procent overneemt) te klein is. Zelfs de vele malen grotere toeleverancier Saab Ericsson Space zal het alleen niet redden.

De onderaannemers in de ruimtevaart zoeken elkaar op nu de hoofdaannemers, grote spelers als het Duitse Dasa en het Franse Aerospatiale Matra zich verenigd hebben in het Europese consortium EADS. De grotere bedrijven zijn beter in staat de risico's op te vangen die de miljoenenorders in de ruimtevaartindustrie met zich meebrengen. Volgens de Zweedse topman Bengt Mörtberg van Saab Ericsson Space ontstaat met Dutch Space Industry (DSI), zoals het Fokkerbedrijf na de overname gaat heten, ,,een toeleverancier om rekening mee te houden.'' Luchtvaart- en defensieonderneming Saab (60 procent van de aandelen) en telecombedrijf Ericsson (40 procent) hebben via DSI duizend medewerkers in dienst.

Hans Berends van Loenen, groepsdirecteur van Stork Aerospace verklaarde gisteren tijdens de persconferentie met het belang van 35 procent van Stork voordeel te willen halen uit de ruimtevaartactiviteiten van Fokker Space die overeenkomen met die van Stork. Het Naardense technologiebedrijf heeft al vanaf het begin interesse getoond in Fokker Space. Stork ontfermde zich al over verschillende gezonde onderdelen uit de Fokkerboedel, maar de gesprekken over Fokker Space liepen vast omdat het te duur zou zijn. Wat Saab Ericsson en Stork nu voor het Leidse bedrijf betaald hebben wilden de directeuren niet kwijt. Fokker Space behaalde vorig jaar een nettowinst van 1,9 miljoen gulden, vergeleken bij een winst van 6,2 miljoen gulden het jaar daarvoor. De orderportefeuille liep vorig jaar met 45 miljoen gulden terug naar 734 miljoen gulden.

Volgens FNV-bestuurder Hannie Francken was de directe aanleiding voor de zoektocht naar een partner een conflict met de Frans-Britse satellietbouwer Matra Marconi vorig jaar, die met een miljoenen-schadeclaim dreigde omdat zonnepanelen die Fokker Space had geleverd niet de beloofde elektrische capaciteit hebben. Volgens Francken heeft Fokker Space voor de financiële gevolgen op moeten draaien. Matra Marconi toonde begin dit jaar interesse in Fokker Space, even voor Aerospatiale zich bij Dasa voegde.

Mörtberg van Saab Ericsson was sinds een half jaar serieus met Fokker Space in gesprek. Begin volgend jaar, na een boekenonderzoek en toestemming van de Europese Commissie, moet de overname rond zijn. De Scandinavische aandeelhouder zal de bedrijfsonderdelen op Schiphol en die in Leiden samenvoegen, verklaarde Mörtberg gisteren. DSI wil de grootste leverancier van zonnepanelen zijn en gaat onderzoeken of de bouw van kleine satellieten commercieel interessant is.