OVSE uiteen zonder slotverklaring

De ministersconferentie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de OVSE, is gisteren in Wenen afgesloten zonder slotverklaring, als gevolg van scherpe meningsverschillen tussen Rusland en een aantal Westerse landen.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de 55 lidstaten werden het slechts eens over een verklaring waarin steun wordt betuigd aan de democratisering van de Balkan na het aantreden van de Joegoslavische president Vojislav Koštunica en de heropname van zijn land in de OVSE.

Het Russische standpunt ten aanzien van Tsjetsjenië, Moldavië en Georgië stond een slotverklaring in Wenen in de weg. Rusland weigerde in te gaan op de eis, een datum te noemen waarop weer waarnemers van de OVSE tot Tsjetsjenië worden toegelaten. Daarnaast is Rusland volgens veel Westerse landen in gebreke gebleven waar het concrete toezeggingen over een troepenaftocht op Moldavië en Georgië betreft. Die toezeggingen werden op de OVSE-top in Istanbul, een jaar geleden, gedaan. Rusland heeft nog militairen in het omstreden Transnistrië, dat zich na een burgeroorlog van Moldavië heeft afgescheiden en dat zich eenzijdig tot republiek heeft uitgeroepen. Ondanks de beloften van Istanbul heeft Rusland het afgelopen jaar niet één militair uit Transnistrië teruggetrokken. Ook zijn er nog Russische bases in Georgië. De betrekkingen tussen Rusland en Georgië zijn de afgelopen maanden verslechterd; Rusland overweegt een visumplicht voor Georgiërs in te stellen. Het beschuldigt Georgië van het herbergen en doorlaten van Tsjetsjeense strijders.

De Russische delegatieleider, onderminister van Buitenlandse Zaken Jevgeni Goesarov, keerde zich tegen wat hij noemde `het interventionisme' van de OVSE en vond de eisen waarmee hij werd geconfronteerd ,,nieuw'' en ,,oneerlijk''. Goesarov blokkeerde gisteren ook een verklaring over de rechten van kinderen in oorlogsgebieden, omdat het document volgens hem beter moest worden afgestemd op het VN-document over hetzelfde onderwerp. Hij viel uit naar de VS omdat daar kinderen in de rechtspraak soms als volwassenen worden berecht en de doodstraf kunnen krijgen en omdat de Verenigde Staten het VN-document over de rechten van het kind niet hebben geratificeerd. Ook vond de Russische delegatieleider dat de OVSE zich niet exclusief moet bezighouden met de voormalige Sovjet-republieken en met de Balkan, maar ook moet kijken naar ,,de toename van intolerantie, xenofobie en antisemitisme'' in heel Europa.