Friends of Eddie Coyle

In de jaren zeventig werden er ook films gemaakt die met de beste wil van de wereld niet in een modern jasje zijn te steken, zoals de voor december geplande Nederlandse premières van Charlie's Angels en Shaft.

The Friends of Eddie Doyle is zo'n film, waarin te krappe leren jekkies niet ontbreken, net zomin als vliegeniersbrillen met rookglas en een hysterische synthesizersoundtrack. Toch is het geen hippe film, maar een coole film en een coole film uit de jaren zeventig komt nu vaak over als rauw en nihilistisch.

Robert Mitchum is Eddie `Fingers' Doyle, een kleine crimineel die al aan het begin van de film duidelijk maakt dat je maar beter geen vrienden kunt hebben, want aan een stel van dat soort `vrienden' heeft hij, nadat ze zijn hand hadden gebroken, `een extra set knokkels' overgehouden.

Hij is een crimineel met een gezinsleven, die zijn vrouw helpt met afdrogen en probeert de politie een loer te draaien door zich als informant aan te bieden.

Vanaf dat moment voltrekt zich een noodlotsdrama waarin een wapentransactie, een bankoverval, grote gangsters en gelegenheidsgeboefte en twee cynische politie-agenten elkaar voor de voeten lopen. Erg grappig is bijvoorbeeld een scène tijdens die bankoverval, waarin een bankemployee die te laat op haar werk komt, gewoon nog even wordt binnengelaten om achter haar bureau te gaan zitten, terwijl de directeur onder bedreiging doorgaat met de kluis openmaken. De aandacht voor zulke banale details maakt de misère die erop volgt des te grimmiger.

Robert Mitchum draagt de film, met zijn anekdotes en levenslessen en verlangen naar een eerzaam bestaan. Maar met dat soort helden liep het ook in de jaren zeventig zelden goed af. ,,De enige die Eddie Coyle verneukt, is Eddie Coyle zelf'', waarschuwt een hem goedgezinde politieman nog.

The Friends of Eddie Coyle is opgenomen op een paar van de meest troosteloze locaties van Boston, waar het, waarschijnlijk bij gebrek aan geld voor figuranten, altijd uitgestorven is. Maar dat maakt de wapentransacties in slaapkamers, ontmoetingen op parkeerterreinen of in lege bars ook wel extra desolaat. Alsof het enige wat er in 1973 in Boston gebeurde een gedoemde samenzwering was.

The Friends of Eddie Coyle, donderdag, BBC1, 1.10-2.50u.

    • Dana Linssen