Buren Roemenië zijn ongerust over opkomst Tudor

In de buurlanden van Roemenië is met ontsteltenis gereageerd op de opkomst van de racistische Groot-Roemenië Partij (PRM) en haar leider Corneliu Vadim Tudor bij de verkiezingen van afgelopen weekeinde, en de mogelijkheid dat Tudor op 10 december tot president wordt gekozen.

De president van het buurland Moldavië, Petru Lucinschi, heeft laten weten dat deelname van de PRM aan het landbestuur in Roemenië ,,problemen kan scheppen in de betrekkingen met Roemenië''. De PRM is voorstander van inlijving van Bessarabië (waarvan Moldavië een deel is) bij Roemenië. In Hongarije bestempelde onderminister van Buitenlandse Zaken Zsolt Németh de PRM als ,,een extremistische, antisemitische, anti-Hongaarse'' partij. De Hongaarse media sloegen gisteren alarm. Het blad Népszabadság stond stil bij de mogelijkheid dat Tudor op 10 december president wordt. ,,God helpe dan niet alleen Roemenië, maar ook de buitenwereld, en vooral de Hongaren'', zo schreef het blad.

Ook in Roemenië zelf is de opwinding groot. De verslagen presidentskandidaat van de partij van de Hongaarse minderheid, György Frunda, zei dat ,,als Tudor president wordt, iedereen met democratische denkbeelden zijn paspoort pakt en vertrekt''. Een van de leiders van de Roma (zigeuner)minderheid in Roemenië voorspelde ,,een terugkeer van de nazitijd'' als Tudor wint. De vroegere dissidente Doina Cornea liet gisteren weten op 10 december op Iliescu te zullen stemmen, hoewel ze hem in het verleden heeft bestreden en hoewel ze nog steeds niets van hem moet hebben. Maar, zo voegde ze daaraan toe, veel keus is er niet. Ze herinnerde aan een door Tudor opgestelde lijst met 180 namen van mensen die Tudor beschouwt als ,,verraders'' die ,,geliquideerd moeten worden''; zij zelf staat ook op die lijst.

Iliescu zei gisteren dat als Tudor president wordt, hij als leider van de grootste partij in het nieuwe parlement zal weigeren een regering te vormen, omdat cohabitatie met een man als Tudor onmogelijk is. Hij riep zijn tegenstanders in het politieke midden en rechts op op 10 december op hem te stemmen om Tudor alsnog de weg te versperren. Als hij zelf wint wil Iliescu met zijn sociaal-democratische partij een minderheidsregering vormen die op grond van een ,,politiek memorandum'' door de partijen van rechts zou moeten worden gedoogd.

Tudor wees Iliescu's weigering onder hem als president een regering te vormen gisteren als ,,belachelijke chantage'' van de hand. Wat zijn eigen racisme betreft zei de leider van de PRM dat hij zich als president terughoudend zal opstellen. ,,Als God me helpt om president te worden zal ik stoppen. Ik zal mezelf verbieden.'' Volgens een opinie-onderzoek zal Iliescu op 10 december de strijd tegen Tudor op het nippertje winnen; een ander onderzoek voorspelde dat Tudor 54 procent van de stemmen krijgt en Iliescu 46.