Campanië

Met belangstelling las ik het avontuurlijk verslag van Siward Tacoma over zijn eenzame afdaling naar de `Toegankelijke onderwereld' in Campanië (Agenda, 16 november). Individuele reizigers komt men daar overigens zelden tegen wegens de bijna totale ontoegankelijkheid en onveiligheid. Een bezoek is alleen dan mogelijk, wanneer men zich aansluit bij een groep die onder deskundige leiding staat.

Tacoma heeft zich voor de afdaling kennelijk van goede informatie laten voorzien (hoewel er ook op de juistheid en volledigheid van de overige door hem geboden feiten een en ander aangemerkt kan worden), maar wanneer hij bij de Solfatara aankomt, gaat het echt mis. Hij vertelt dat op de oude kraterbodem – die trouwens bij de antieke geograaf Strabo `Werkplaats van Hephaestus' heet – nog twee stenen `zweethokjes' uit oude tijden staan met de naam `Grotta della cane'. Hierin zouden volgens Tacoma vroeger tot vermaak van de reizigers honden naar binnen geworpen zijn. Deze zouden terstond bedwelmd zijn door de giftige dampen, waarna zij vervolgens weer naar buiten getrokken werden en bijkwamen.

De zweethokjes maken echter deel uit van een moderne bakstenen constructie die tot doel heeft de condensatie van de vochtige gassen zichtbaar te maken, wanneer men er een brandende fakkel o.i.d. in houdt. De werkelijke Hondsgrot `Grotta del cane'(!) bevindt zich in Agnano, drie kilometer verderop in de richting van Napels, en dat is dan ook een echte grot aan de oever van een modderig kratermeertje naast de Thermen van Germanus (Stufe di S. Germano). Hier werden inderdaad honden eerst in de grot gejaagd tot zij bedwelmd raakten en ogenschijnlijk stierven. Daarna werden zij in het water van het meer ondergedompeld en kwamen zij tot grote verrassing van de aanwezige toeristen weer bij. Hiermee werd vooral de heilzame werking van het Stygische water aangetoond.